Chân dung Bác trong mỗi nếp nhà người Tày, Nùng

Mang theo ảnh Bác từ quê cũ đến vùng đất mới

Một buổi sáng giữa thôn Cát Lương, xã Cát Tiên 2, những ngôi nhà mang dáng dấp miền núi phía Bắc hiện ra giữa màu xanh bạt ngàn của vườn điều, lúa, cây ăn trái ở vùng đất phía Nam Lâm Đồng.

Bên cạnh tiếng nói quen thuộc của người Tày, người Nùng hay những câu hát then ngân vang trong các dịp lễ, điều khiến nhiều người lần đầu đặt chân đến đây ấn tượng chính là bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh được treo trang trọng ở gian chính của hầu hết các gia đình.

Đó không phải là một phong trào mới được phát động. Cũng chẳng có quy định nào yêu cầu người dân phải treo ảnh Bác trong nhà. Với đồng bào nơi đây, đó đơn giản là việc nên làm, là thói quen đã theo họ từ những bản làng ở Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Kạn… khi rời quê vào xây dựng vùng kinh tế mới từ đầu những năm 1990.

Trong căn nhà của ông Nông Văn Cắm, 74 tuổi, cựu chiến binh từng trải qua những năm tháng chiến tranh, bức chân dung Bác vẫn được gìn giữ cẩn thận ở vị trí trung tâm phòng khách.

Ông nhớ lại những ngày đầu vào Cát Tiên lập nghiệp cách đây 36 năm, tài sản cả gia đình chẳng có gì đáng giá ngoài vài vật dụng thiết yếu. Ngôi nhà đầu tiên chỉ là căn nhà tranh đơn sơ giữa vùng đất còn nhiều hoang hóa. Nhưng trong hành trang năm ấy, có một thứ được ông gói ghém cẩn thận hơn tất cả, đó là bức ảnh Bác Hồ.

“

Ngày ấy nghèo lắm, nhưng nhà nào cũng treo ảnh Bác. Khi ảnh cũ bạc màu, bà con lại tìm ảnh mới để thay. Đó là cách chúng tôi luôn ghi nhớ công lao của Người.

Ông Nông Văn Cắm, người dân thôn Cát Lương, xã Cát Tiên 2

Đối với nhiều người Tày, Nùng, tình cảm dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh còn gắn với chính quê hương Việt Bắc - cái nôi của cách mạng, nơi Bác từng sống và lãnh đạo cuộc kháng chiến. Vì vậy, hình ảnh của Người từ lâu không chỉ là biểu tượng của dân tộc mà còn trở thành một phần trong đời sống tinh thần của đồng bào.

Hơn 3 thập kỷ trôi qua, truyền thống ấy vẫn được gìn giữ gần như nguyên vẹn. Theo người dân địa phương, gần như 100% hộ gia đình người Tày, Nùng ở Cát Tiên 2 đều treo ảnh Bác trong nhà. Nếu gia đình nào chưa có, người thân hoặc hàng xóm sẽ nhắc nhau tìm mua để cùng giữ gìn nét đẹp chung của cộng đồng.

Ông Nông Minh Huấn, người sống cạnh nhà ông Cắm cho rằng, việc treo ảnh Bác không đơn thuần là một phong tục mà xuất phát từ lòng kính trọng đối với vị lãnh tụ của dân tộc.

"Gia đình treo ảnh Bác bằng cái tâm của mình chứ không phải vì phong trào hay vì bất kỳ điều gì cả. Mình tự hào về vị Cha già dân tộc thì con cháu cũng noi gương, nghe lời ông bà, cha mẹ, làm những điều tốt đẹp", ông Huấn chia sẻ.

Theo Phòng Văn hóa - Xã hội xã Cát Tiên 2, ngay từ những ngày đầu người Tày, Nùng đến vùng đất mới lập nghiệp, truyền thống treo ảnh Bác đã được các già làng, người có uy tín và Hội đồng hương Tày - Nùng Việt Bắc gìn giữ, truyền lại cho thế hệ sau như một giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng.

Nối dài truyền thống yêu nước

Không chỉ được gìn giữ trong mỗi gia đình, truyền thống treo ảnh Bác ở Cát Tiên 2 còn đang được tiếp nối bằng nhiều hoạt động ý nghĩa của địa phương.

Những ngày gần đây, Đoàn Thanh niên phối hợp cùng Hội Cựu chiến binh xã đã tổ chức trao tặng nhiều bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh cho các hộ dân để thay thế những bức ảnh đã phai màu theo thời gian. Món quà tuy giản dị nhưng mang giá trị tinh thần lớn lao, góp phần giữ gìn nét đẹp văn hóa đã được đồng bào nâng niu suốt nhiều thập kỷ.

Điều đáng quý hơn cả là mỗi lần trao ảnh Bác không chỉ là dịp tặng một món quà, mà còn trở thành cầu nối giữa các thế hệ. Em Lương Hoàng Anh, đoàn viên, thanh niên ở thôn Phước Cát cho biết, mỗi chuyến đi cùng các hội đoàn thể đến từng gia đình đều giúp những người trẻ được nghe các bậc cao niên kể lại câu chuyện về quê hương Việt Bắc, về truyền thống yêu nước, về đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" mà cha ông đã gìn giữ.

“

Không chỉ là một nét đẹp văn hóa, việc treo ảnh Bác còn là "bài học không lời" giúp thế hệ trẻ chúng em nuôi dưỡng lòng yêu nước, biết trân trọng lịch sử, gìn giữ truyền thống gia đình và sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng.

Em Lương Hoàng Anh, đoàn viên, thanh niên ở thôn Phước Cát

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Cát Tiên 2 Nguyễn Văn Thức, người Tày, Nùng hiện chiếm gần 30% dân số toàn xã. Từ những năm đầu vào lập nghiệp, đồng bào không chỉ mang theo tập quán sản xuất, tiếng nói, trang phục hay các làn điệu dân ca mà còn gìn giữ, vun đắp truyền thống yêu nước và lòng kính trọng đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Theo ông Thức, việc treo ảnh Bác trong mỗi gia đình đã vượt lên ý nghĩa của một phong tục thông thường. Đó là phương thức giáo dục truyền thống trực quan, gần gũi nhất đối với con cháu và thế hệ trẻ. Đây cũng là một nét đẹp, cách làm hay, ý nghĩa để Đảng bộ và Nhân dân địa phương đẩy mạnh việc học và làm theo gương Bác.

“

Từ ý nghĩa sâu sắc của phong trào, địa phương đang tiếp tục nhân rộng việc treo ảnh Bác trong các hộ gia đình, gắn với việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Qua đó, góp phần xây dựng đời sống văn hóa, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân địa phương.

Bí thư Đảng ủy xã Cát Tiên 2 Nguyễn Văn Thức

Ở Cát Tiên 2 hôm nay, bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh không còn đơn thuần là một tấm ảnh treo trên tường. Đó là ký ức về quê hương Việt Bắc, là biểu tượng của lòng biết ơn đối với vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc và cũng là minh chứng cho sức sống bền bỉ của một giá trị văn hóa đã được cộng đồng người Tày, Nùng gìn giữ suốt hơn 3 thập kỷ trên vùng đất mới.

Trong từng mái nhà, bức ảnh ấy vẫn lặng lẽ hiện diện như một lời nhắc nhở về cội nguồn, về đạo lý và về trách nhiệm gìn giữ những giá trị tốt đẹp cho các thế hệ mai sau.