Cổ vật kể chuyện văn hóa Chăm

Dấu xưa trong từng hiện vật

Mang những hiện vật đến lễ hội là ông Nguyễn Ngọc Ẩn - Giám đốc Bảo tàng Cổ vật Mũi Né (phường Mũi Né), người đã dành trên 30 năm nghiên cứu, sưu tầm và gìn giữ cổ vật. Trong hơn 40.000 hiện vật bảo tàng đang lưu giữ, ông chọn lọc bộ sưu tập khoảng 100 hiện vật và tư liệu về văn hóa Chăm để giới thiệu tại Lễ hội Katê năm nay.

Đó là những hiện vật có niên đại từ thế kỷ X đến XIX, gắn với đời sống sinh hoạt và tầng lớp hoàng tộc Chăm xưa. Từ muỗng, dĩa, bầu rượu, chén cánh sen, patal, đến các món trang sức như: khuyên tai, vòng tay, vòng cổ, nhẫn, chén đựng trầu, ly rượu, bình trà, bộ yên ngựa của hoàng tộc Chăm…

Những vật dụng này gắn với đời sống và hoàng tộc Chăm xưa giúp người xem hình dung rõ hơn về sinh hoạt, tập quán cũng như trình độ chế tác thủ công của đồng bào Chăm qua các thời kỳ. Ngoài ra, còn có các sản phẩm gốm Bình Đức từ thế kỷ XIX, XX, mang đậm dấu ấn của nghề gốm thủ công truyền thống. Những sản phẩm với kiểu dáng, hoa văn đặc trưng, thể hiện sự khéo léo của người thợ, phản ánh sức sống của một nghề truyền thống gắn bó lâu đời với cộng đồng Chăm.

Ông Nguyễn Ngọc Ẩn chia sẻ: “Tham gia trưng bày tại Lễ hội Katê năm nay, tôi chọn những hiện vật tiêu biểu nhất với mong muốn đồng bào Chăm, du khách trong và ngoài nước hiểu thêm về lịch sử, nguồn cội và những giá trị văn hóa của dân tộc. Hi vọng đây là nguồn tư liệu phục vụ nghiên cứu, giáo dục và góp phần quảng bá di sản văn hóa Chăm”.

Lan tỏa giá trị di sản văn hóa Chăm

Trong thời gian triển lãm từ ngày 9 - 15/10, không gian trưng bày đã thu hút hơn 2.000 lượt khách đến tham quan, tìm hiểu. Những hiện vật được giới thiệu trực quan giúp du khách có thêm góc nhìn sinh động về đời sống, phong tục trong văn hóa của đồng bào Chăm. Chị Phạm Thị Bích Huyền (phường Mũi Né) chia sẻ: “Đây là trải nghiệm ý nghĩa, giúp du khách không chỉ hòa mình vào không khí Lễ hội Katê mà còn hiểu sâu hơn về lịch sử, văn hóa”.

Không chỉ du khách, bộ sưu tập còn khơi dậy niềm tự hào về nguồn cội trong cộng đồng người Chăm. Sư cả Thông Kỳ (xã Tánh Linh) bày tỏ: “Tôi rất vui khi lần đầu được nhìn thấy nhiều hiện vật văn hóa Chăm được sưu tầm, gìn giữ công phu như vậy. Qua những món đồ này, chúng tôi có thêm cơ hội hiểu về lịch sử của tổ tiên. Đây cũng là động lực để thế hệ hôm nay trân trọng hơn những giá trị văn hóa của dân tộc mình, có ý thức gìn giữ và truyền lại cho con cháu”.

Bà Lư Thái Tuyên, Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng đánh giá: Không gian triển lãm “Di sản văn hóa Chăm tỉnh Lâm Đồng” đã làm phong phú trải nghiệm của người dân và du khách. Đồng thời tạo điều kiện để các giá trị di sản văn hóa Chăm được giới thiệu trực quan, sinh động hơn. Việc phối hợp với bảo tàng tư nhân giới thiệu những bộ sưu tập hiện vật có giá trị cũng góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn di sản, khuyến khích sự tham gia của các nhà sưu tầm và những người tâm huyết với văn hóa truyền thống.

Từ những món đồ gốm mộc mạc đến các vật dụng, trang sức gắn với hoàng tộc Chăm xưa, không gian triển lãm dưới chân tháp Pô Sah Inư góp thêm điểm nhấn cho Lễ hội Katê năm 2026. Những hiện vật được lưu giữ qua thời gian nay tiếp tục kể câu chuyện về lịch sử và bản sắc dân tộc, kết nối quá khứ với hiện tại.

“

Qua hoạt động trưng bày, tôi mong muốn những giá trị di sản được gìn giữ sẽ góp phần gắn kết giữa các dân tộc, phát huy tiềm năng du lịch văn hóa của tỉnh. Đồng thời, đưa di sản văn hóa Chăm đến gần hơn với công chúng và tiếp tục được bảo tồn, trao truyền qua nhiều thế hệ.

Ông Nguyễn Ngọc Ẩn, Giám đốc Bảo tàng Cổ vật Mũi Né