Cuộc hành quân tìm đồng đội còn tiếp diễn

Hành trình tìm đồng đội

Thời gian càng lùi xa, hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ càng trở nên khó khăn. Địa hình thay đổi, nhân chứng thưa dần, hồ sơ và dấu tích chiến tranh ngày một khó xác minh. Nhưng thời gian có thể làm phai dấu tích, không thể làm vơi trách nhiệm. Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Lâm Đồng (Đội K75) ra đời trong chính yêu cầu ấy.

Đội K75 gồm 40 cán bộ, chiến sĩ, có nhiệm vụ trực tiếp tham mưu, tổ chức triển khai và thực hiện tìm kiếm, cất bốc, quy tập hài cốt liệt sĩ hi sinh trong các thời kỳ kháng chiến trên địa bàn tỉnh. Sự ra đời của K75 là bước chuyển từ cách làm phân tán sang tổ chức lực lượng chuyên trách, từ tìm kiếm dựa chủ yếu vào nguồn tin riêng lẻ sang một quy trình đồng bộ giữa rà soát, xác minh, khảo sát thực địa, số hóa dữ liệu và giám định ADN. Khi trách nhiệm được tập trung vào một lực lượng chuyên trách, những dấu tích tưởng như đã chìm vào quá khứ được tiếp cận bằng phương pháp khoa học, bài bản hơn, mở thêm cơ hội đưa những người đã ngã xuống trở về đúng tên, đúng nơi, đúng với ký ức của gia đình và đồng đội. Đây cũng là bước cụ thể hóa quyết tâm thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Tại khu vực nghĩa trang thôn An Hiệp, xã Hiệp Thạnh, cán bộ, chiến sĩ K75 phối hợp với địa phương tìm kiếm, quy tập một hài cốt liệt sĩ cùng một số di vật gồm đồng hồ, dây thắt lưng, cúc áo. Những vật dụng nhỏ bé từng gắn với một người lính giữa chiến tranh giờ trở thành những dấu vết ít ỏi còn lại để lần tìm về một con người cụ thể. Với người lính K75, mỗi di vật không chỉ là hiện vật được thu nhận trong quá trình quy tập. Đó có thể là một đầu mối để đối chiếu thông tin, xác minh thân nhân, nhận diện hoàn cảnh hi sinh; đồng thời là một phần ký ức cần được bảo quản cẩn trọng cùng hài cốt liệt sĩ. Từ những dấu vết ấy, hành trình tìm kiếm tiếp tục được nối dài: từ mặt đất đến hồ sơ, từ ký ức của nhân chứng đến dữ liệu, và từ những gì còn lại của người đã khuất đến cơ hội trả lại cho họ một cái tên.

Các chiến sĩ Đội K75 cũng đã khảo sát, xác minh những vị trí nghi có hài cốt theo nguồn tin nhân chứng tại Đồi 722, xã Đắk Sắk. Đặc biệt, K75 tham gia xuyên suốt quá trình khai quật, lấy mẫu sinh phẩm ADN, gắn mã định danh và số hóa thông tin phục vụ xác định danh tính 12 hài cốt liệt sĩ vừa được quy tập tại xã Hòa Thắng.

Qua từng nhiệm vụ, cách làm bài bản, chuyên nghiệp của K75 ngày càng được thể hiện rõ. Điều này cũng là yêu cầu được Quân khu 7 đặt ra ngay từ khi công bố thành lập Đội K75. Thiếu tướng Lê Xuân Bình - Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Tư lệnh, kiêm Tham mưu trưởng Quân khu 7 nhấn mạnh: “Bên cạnh phương pháp tìm kiếm truyền thống, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, cơ sở dữ liệu và giám định ADN, qua đó nâng cao hiệu quả xác minh, tìm kiếm và xác định danh tính liệt sĩ”.

Trung tá Trần Xuân Hổ - Đội trưởng Đội K75 chia sẻ: “Chúng tôi nhận thức rõ đây là nhiệm vụ rất vinh dự, tự hào nhưng trọng trách cũng rất cao”. Từ nhận thức đó, Đội tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ; phối hợp với cấp ủy, chính quyền đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân cung cấp thông tin; tổ chức lực lượng phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.

Trung tá Nguyễn Hải Minh - Chính trị viên Đội K75 cho biết, ngay sau khi thành lập, Đội đã xây dựng nghị quyết, kế hoạch, xác định rõ phương hướng hoạt động, mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể. Ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc của nhiệm vụ càng thôi thúc cán bộ, chiến sĩ nêu cao trách nhiệm, đoàn kết, khắc phục khó khăn, chấp hành nghiêm kỷ luật quân đội, pháp luật Nhà nước, bảo đảm tuyệt đối an toàn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Một cuộc hành quân trên toàn Quân khu

Cùng với K75 của Lâm Đồng, Quân khu 7 đã công bố thành lập lâm thời Đội K74 thuộc Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh, Đội K76 thuộc Bộ CHQS thành phố Đồng Nai; đồng thời thành lập 64 đội, tổ lấy mẫu sinh phẩm, số hóa và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính phục vụ giám định ADN.

Tới đầu tháng 8/2026, toàn Quân khu 7 đã tìm kiếm, quy tập 638 hài cốt liệt sĩ, đạt 42,58% chỉ tiêu cả chiến dịch. Riêng tại công viên Lê Thị Riêng - địa chỉ đặc biệt của lòng tri ân, đến ngày 16/8, các lực lượng đã phát hiện, quy tập 351 bộ hài cốt liệt sĩ. Những con số mỗi lần được cập nhật lại chạm vào một miền ký ức sâu thẳm của cả nước. Con số tăng lên là niềm vui vì thêm những người lính được tìm thấy, nhưng cũng là nỗi đau khi những di vật, những hài cốt kể lại câu chuyện về một thời chiến tranh khốc liệt. Mừng và đau cùng tồn tại. Nhưng chính từ nỗi đau ấy, quyết tâm càng được nhân lên.

Trong 6 tháng cuối năm 2026, Quân khu phấn đấu tìm kiếm khoảng 900 hài cốt liệt sĩ, tập trung vào các địa bàn trọng điểm và khu vực có mộ liệt sĩ tập thể. Mục tiêu lớn hơn được đặt ra là tìm kiếm, quy tập từ 1.500 hài cốt liệt sĩ trở lên trong “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Trong những ngày cả nước hướng về mùa thu lịch sử, khi mỗi con đường, mỗi mái nhà đều nhắc nhớ về những mùa thu độc lập, hành trình tìm đồng đội càng mang một ý nghĩa đặc biệt. Độc lập hôm nay được đánh đổi bằng máu xương của biết bao thế hệ. Vì thế, đưa những người đã hi sinh trở về không chỉ là hoàn thành một nhiệm vụ; đó còn là cách thế hệ hôm nay gìn giữ lời hứa với quá khứ.

K74, K75, K76 và hàng chục đội, tổ đang ngày đêm thực hiện nhiệm vụ trên toàn Quân khu, một mạch nguồn tri ân đang được nối dài bằng trách nhiệm, bằng khoa học, bằng những bước chân không mỏi.

“

Trên địa bàn Quân khu vẫn còn hơn 9.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy. Ngày nào các anh hùng liệt sĩ chưa được trở về với đồng đội và gia đình, ngày đó trách nhiệm của chúng ta vẫn còn.

Trung tướng Trần Vinh Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Quân khu 7