Đặc sắc Lễ hội Cầu ngư các vạn chài Phan Thiết

Điểm hẹn du lịch văn hóa

Từ bao đời nay, Lễ hội Cầu ngư là sản phẩm văn hóa đặc trưng của cộng đồng ngư dân vùng biển Trung Bộ và Nam Bộ Việt Nam, gắn với tín ngưỡng thờ cúng cá Ông. Tại vạn Thủy Tú, nơi trưng bày bộ xương cá Ông lớn nhất ở Đông Nam Á, từ ngày 1 - 8/8/2026 (nhằm ngày 19 - 26/6 âm lịch) sẽ diễn ra Lễ hội Cầu ngư chính mùa.

Ông Nguyễn Đình Quý - Trưởng Phòng Văn hóa Xã hội phường Phan Thiết, thành viên Ban Tổ chức lễ hội cho biết: Năm nay, Lễ hội Cầu ngư sẽ khai mạc vào lúc 19 giờ ngày 1/8 tại sân khấu đường Phạm Văn Đồng. Còn phần lễ chính diễn ra ở Dinh vạn Thủy Tú, vào ngày 2/8 (nhằm ngày 20/6 âm lịch). Đoàn lễ khởi hành từ sáng sớm tại vạn Thủy Tú xuống bến cảng và lên thuyền ra khơi đến Hòn Lao cách bờ khoảng 3 km thì dừng lại để thực hiện nghi lễ thỉnh mời Ông từ biển khơi về vạn. Trong quá trình đó, chiêng trống nhạc lễ nổi lên liên hồi tạo nên không khí trang trọng, vui tươi, cung thỉnh Ông Nam Hải và diễu hành trên các tuyến đường dọc sông Cà Ty.

Sau khi rước Ông về, Ban Quản lý Dinh vạn Thủy Tú chủ trì thực hiện lễ tiên yết, giỗ sắc và tế âm linh tại đây, cầu mong quốc thái dân an, sự bình an và may mắn trong quá trình đánh bắt hải sản trên biển. Lễ phóng đăng sẽ diễn ra vào chiều ngày 3/8 trên sông Cà Ty.

Riêng phần hội được tổ chức xuyên suốt từ ngày 1 - 8/8, trên đường Trưng Trắc (đoạn từ cầu Trần Hưng Đạo đến Cảng cá Phan Thiết), đường Phạm Văn Đồng. Ở đây có hơn 300 gian hàng tiêu biểu, quảng bá tiềm năng, lợi thế của tỉnh; trưng bày sản phẩm nghề truyền thống, hàng OCOP địa phương, ẩm thực Phan Thiết; hàng thương mại gia dụng, công - nông nghiệp. Ngoài ra, còn có các hoạt động bổ trợ phục vụ du khách như: tham quan chợ cá Cồn Chà, khu ẩm thực. Hoạt động văn nghệ với các chương trình hội hô bài chòi, trò chơi dân gian, văn nghệ đường phố…

Lan tỏa giá trị truyền thống

Lễ hội Cầu ngư có diễn trình phong phú, gắn với môi trường sinh kế của ngư dân và tích hợp nhiều giá trị văn hóa, tín ngưỡng. Các nghi lễ thể hiện khát vọng mưa thuận gió hòa, ra khơi bình an, đánh bắt bội thu. Qua đó, bày tỏ lòng biết ơn biển cả và niềm tin vào sự che chở của cá Ông - vị thần biển luôn cứu giúp ngư dân giữa sóng gió.

“

Lễ Cầu ngư của các vạn chài phường Phan Thiết là điểm hội tụ của cộng đồng các vạn chài ven biển, với hệ thống nghi lễ trang nghiêm cùng nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc.

Ông Nguyễn Đình Quý, Trưởng Phòng Văn hóa Xã hội phường Phan Thiết

Ông Nguyễn Đình Quý cho biết, UBND phường Phan Thiết đã thành lập Ban Tổ chức, phân công nhiệm vụ cho các thành viên. Các đơn vị liên quan cũng huy động tàu, thuyền của các vạn trên địa bàn và vùng lân cận tham gia Lễ rước Lệnh Ông Sanh. Vào các ngày diễn ra lễ hội, dự báo có đông du khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, tìm hiểu và trải nghiệm văn hóa địa phương.

Để phục vụ lễ hội, địa phương xây dựng phương án phân luồng giao thông, bảo đảm lưu thông an toàn tại khu vực Cảng cá Phan Thiết. Phường tăng cường vệ sinh môi trường và đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá lễ hội trên các phương tiện truyền thông, nền tảng mạng xã hội.

Lão ngư Hồ Văn Chung (phường Phan Thiết) chia sẻ: “Đối với bà con làm biển, Lễ Cầu ngư là lễ hội rất thiêng liêng. Đây là dịp để ngư dân gặp gỡ, động viên nhau bám biển, gìn giữ nghề truyền thống của cha ông. Dù cuộc sống có nhiều đổi thay nhưng chúng tôi vẫn luôn gìn giữ lễ hội như một phần không thể thiếu trong đời sống”.

Lễ hội Cầu ngư của các vạn chài phường Phan Thiết là nét đẹp văn hóa dân gian đặc sắc của ngư dân vùng biển, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Lễ hội còn lưu giữ những giá trị lịch sử, phản ánh kinh nghiệm ứng xử với biển và khẳng định chủ quyền biển, đảo của Việt Nam qua nhiều thế hệ.