Dạy học 2 buổi/ngày: Thêm thời gian để học sinh phát triển toàn diện

Biến khó khăn thành cơ hội

Giữa những dãy phòng học luôn kín lịch tại Trường THCS Lê Văn Tám (xã Liên Hương), việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày từng là bài toán không dễ. Năm học 2025 - 2026, nhà trường có 37 lớp với 1.645 học sinh nhưng chỉ có 24 phòng học. Do thiếu cơ sở vật chất nên việc bố trí thời khóa biểu trở nên áp lực hơn.

Thay vì xem đó là rào cản, Ban Giám hiệu nhà trường lựa chọn phương án tổ chức linh hoạt, tận dụng tối đa phòng học hiện có, sắp xếp thời khóa biểu khoa học để tất cả học sinh đều được tham gia đầy đủ các hoạt động của buổi học thứ 2. Điểm khác biệt của buổi học này không nằm ở việc tăng thêm tiết học mà ở cách tổ chức theo nhu cầu của từng học sinh. Những em còn hạn chế về kiến thức được phụ đạo theo nhóm nhỏ; học sinh có năng khiếu được tham gia các lớp bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học, câu lạc bộ học thuật. Xen kẽ là các hoạt động STEM, giáo dục kỹ năng sống, trải nghiệm sáng tạo, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI).

Ông Huỳnh Hải Dương - Phó Hiệu trưởng Trường THCS Lê Văn Tám chia sẻ: “Điều quan trọng nhất của dạy học 2 buổi/ngày không phải là tăng thêm thời lượng học, mà là tạo thêm cơ hội để học sinh được quan tâm theo đúng nhu cầu. Học sinh còn hạn chế về kiến thức sẽ được hỗ trợ kịp thời, học sinh có năng khiếu được bồi dưỡng thêm. Đồng thời, các em có điều kiện rèn luyện kỹ năng, tham gia trải nghiệm và tiếp cận những nội dung mới như: STEM, AI và chuyển đổi số. Đó là nền tảng để các em phát triển toàn diện”.

Chuyển biến sau 1 năm triển khai

Sau năm học đầu tiên triển khai đồng bộ, dạy học 2 buổi/ngày đã tạo nên những chuyển biến tích cực ở nhiều trường trung học trên địa bàn tỉnh. Các trường chủ động xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tế, dành buổi học thứ hai cho phụ đạo học sinh còn hạn chế, bồi dưỡng học sinh giỏi, tổ chức các hoạt động STEM, ngoại ngữ, giáo dục kỹ năng sống, trải nghiệm sáng tạo và tăng cường ứng dụng công nghệ số trong dạy học.

Theo đánh giá của Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng, chất lượng học tập của học sinh từng bước được nâng lên, tỷ lệ học sinh chưa đạt yêu cầu giảm. Quan trọng hơn, nhiều học sinh trở nên tự tin hơn trong giao tiếp, biết hợp tác, chủ động tự học và thích ứng tốt hơn với môi trường học tập số. Đối với giáo viên, đây cũng là động lực để đổi mới phương pháp giảng dạy, khai thác học liệu số, ứng dụng AI và xây dựng các giờ học lấy học sinh làm trung tâm.

Tuy vậy, hành trình mở rộng mô hình 2 buổi/ngày vẫn còn không ít khó khăn. Nhiều trường, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, còn thiếu phòng học, phòng chức năng, thư viện, nhà đa năng. Đội ngũ giáo viên và quỹ đất phát triển trường lớp nhiều nơi cũng chưa đáp ứng yêu cầu. Đây là những “nút thắt” cần tiếp tục được tháo gỡ để mô hình phát huy hiệu quả đồng đều.

Năm học 2026 - 2027, ngành giáo dục tỉnh đặt mục tiêu mở rộng thêm 70 trường trung học tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, gồm 60 trường THCS và 10 trường THPT. Cùng với việc đầu tư cơ sở vật chất và bổ sung đội ngũ, ngành sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phát triển các hoạt động STEM, STEAM, ngoại ngữ và kỹ năng sống. Từ đó, để buổi học thứ 2 thực sự trở thành khoảng thời gian giúp học sinh phát triển năng lực, phẩm chất và sẵn sàng thích ứng với những yêu cầu của giáo dục hiện đại.