Dịch vụ công trực tuyến lĩnh vực đất đai: Từ thực tiễn đến giải pháp

Thói quen và ranh giới tuổi tác

Việc đóng thuế đất và nộp hồ sơ trực tuyến hiện nay đã được tích hợp qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia và Tổng cục Thuế, giúp minh bạch thông tin, người dân giảm bớt chi phí, thời gian đi lại. Tuy nhiên, ghi nhận tại nhiều địa phương cho thấy, phần lớn người dân vẫn chọn phương thức đến nộp thuế trực tiếp.

Theo chị Nguyễn Thị Huyền, Tổ trưởng Tổ dân phố Nguyên Tử Lực 2 (phường Lâm Viên - Đà Lạt), mặc dù việc triển khai đóng thuế đất năm 2026 đã khởi động từ tháng 10 khuyến khích người dân nộp thuế trên mạng, song phần lớn bà con trong tổ vẫn tìm đến đóng thuế trực tiếp vì chưa thuần thục các thao tác trên thiết bị di động.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại xã Di Linh và Đức Trọng. Nhiều người dân đến làm thủ tục giấy tờ lĩnh vực xây dựng, đất đai vẫn mang theo đầy đủ sổ sách, giấy tờ bản cứng và tỏ ra lúng túng khi thực hiện nộp hồ sơ trực tuyến. Thực tế, nhóm đối tượng trực tiếp thực hiện các giao dịch về đất đai đa phần từ độ tuổi trung niên trở lên, khả năng tiếp cận các app mới, hay xử lý thao tác kỹ thuật trên môi trường mạng còn hạn chế. Việc khai báo thông tin trên cổng dịch vụ công đối với họ có quá nhiều bước đăng nhập còn rườm rà, mất nhiều thời gian, đòi hỏi phải có cán bộ trực tiếp cầm tay chỉ việc. Chỉ một bộ phận nhỏ người dân rành công nghệ mới thấy rõ hiệu quả tiết kiệm chi phí và thời gian từ dịch vụ công trực tuyến.

Nút thắt hạ tầng

Không chỉ dừng lại ở thói quen giao dịch của người dân, công tác tiếp nhận và xử lý hồ sơ đất đai trực tuyến trên địa bàn tỉnh thời gian qua cũng còn lộ rõ những bất cập về hạ tầng công nghệ và quy trình phối hợp.

Phản ánh từ người dân và doanh nghiệp ghi nhận cho thấy, công tác giải quyết thủ tục hành chính về đất đai tại một số chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai và bộ phận một cửa vẫn còn tình trạng hồ sơ tồn đọng, trễ hẹn. Nguyên nhân một phần xuất phát từ sự thiếu đồng bộ trong kết nối dữ liệu giữa các ngành thuế, tài nguyên môi trường và hệ thống ngân hàng. Bên cạnh đó, việc số hóa, làm sạch dữ liệu đất đai tại một số địa bàn vẫn chưa hoàn tất, dẫn đến việc tra cứu, xác minh thông tin ranh giới, nguồn gốc đất tốn nhiều thời gian, làm chậm thời gian trả kết quả.

Phản ánh từ thực tế tại xã Di Linh cho thấy, dù thủ tục cấp sổ đã có nhiều tiến triển về sự minh bạch và rút ngắn thời gian, tiếp nhận hồ sơ qua mạng, việc nộp hồ sơ trực tuyến vẫn còn nhiều khâu bất cập buộc người dân phải đến giao dịch trực tiếp, trong đó khâu chậm nhất vẫn là chờ đo đạc thực địa. Bên cạnh đó, tại một số nơi vẫn còn xuất hiện biểu hiện chưa thật sự làm tròn vai của một bộ phận công chức, viên chức trong thực thi công vụ, làm suy giảm niềm tin của người dân vào hệ thống dịch vụ công.

Siết chặt kỷ cương từ cơ sở

Trước những bất cập trên, lãnh đạo UBND tỉnh đã liên tục có những chỉ đạo quyết liệt nhằm chấn chỉnh công tác giải quyết thủ tục hành chính đất đai. Quyết định số 40/2026/QĐ-UBND của UBND tỉnh ban hành quy định rõ trình tự, thời hạn giải quyết từng nhóm thủ tục, đồng thời siết chặt nguyên tắc công khai, minh bạch, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả.

Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười cũng đã có văn bản yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng chính quyền các địa phương kiểm tra, rà soát dứt điểm các hồ sơ quá hạn, báo cáo cụ thể nguyên nhân và hướng xử lý dứt điểm.

Thực tế, để dịch vụ công trực tuyến đất đai thực sự đi vào cuộc sống, thời gian qua, các địa phương đã triển khai nhiều giải pháp như: tăng cường lực lượng đoàn viên, thanh niên và tổ công nghệ số cộng đồng trực tại các trung tâm phục vụ hành chính công để hướng dẫn, hỗ trợ người dân thao tác; nâng cấp liên thông hạ tầng công nghệ thông tin, bảo đảm tính ổn định của đường truyền; Chính phủ cũng đã đơn giản hóa các bước kê khai thuế đất đai trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia... Cùng với đó, tỉnh cũng tăng cường kiểm tra, giám sát công vụ, kiên quyết xử lý nghiêm các cá nhân, đơn vị để xảy ra tình trạng nhũng nhiễu, chậm trễ hồ sơ không có lý do chính đáng.

Xây dựng nền hành chính số trong lĩnh vực đất đai là một quá trình dài hơi, cần kiên trì tháo gỡ từng điểm nghẽn từ hạ tầng đến nhận thức. Khi kỷ cương hành chính được siết chặt từ cơ sở, kết hợp với sự hỗ trợ tận tâm để người dân vượt qua rào cản tâm lý, loại bỏ thói quen cũ, dịch vụ công trực tuyến mới thực sự phát huy trọn vẹn giá trị, trở thành cầu nối tin cậy giữa chính quyền và Nhân dân.