Văn hóa - Giải trí

Đồng bào dân tộc thiểu số chung tay xây dựng đời sống văn hóa

PV •

Từ những tiếng cồng chiêng, điệu dân ca, nghề dệt thổ cẩm được trao truyền qua các thế hệ, đến những con đường được chỉnh trang, khu dân cư xanh - sạch - đẹp và tinh thần đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế... đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS) ở Lâm Đồng đang chung tay xây dựng đời sống văn hóa ngày càng phong phú, văn minh và giàu bản sắc.

Ở nhiều bon, thôn vùng đồng bào DTTS, văn hóa truyền thống đang được gìn giữ bằng những việc làm cụ thể. Các nghệ nhân, già làng, người có uy tín và những người am hiểu văn hóa dân tộc tích cực truyền dạy cho thế hệ trẻ: tiếng nói, chữ viết; dân ca, dân vũ; cồng chiêng, nhạc cụ dân tộc; nghề dệt thổ cẩm; phong tục, tập quán tốt đẹp. Với đồng bào M’nông, Mạ, Cơ Ho, Chăm, Mông, Dao, Thái... những giá trị truyền thống không chỉ là niềm tự hào mà còn góp phần gắn kết cộng đồng.

Người có uy tín, già làng, trưởng bon, trưởng thôn và các chức sắc tôn giáo tại cơ sở tiếp tục phát huy vai trò tuyên truyền, vận động Nhân dân.

Với phương thức gần dân, sát dân, nói đi đôi với làm, những người có uy tín góp phần đưa các chủ trương xây dựng đời sống văn hóa đến từng hộ gia đình.

“

Chỉ cần các cháu muốn học dệt thổ cẩm, dù có già yếu, mệt nhọc đến mấy tôi vẫn sẵn sàng chỉ dạy.

Nghệ nhân Nhân dân H'Jang, xã Kiến Đức

Xây dựng đời sống văn hóa không chỉ là giữ gìn những giá trị truyền thống mà còn bắt đầu từ những thay đổi trong mỗi gia đình và cộng đồng.

Đồng bào DTTS từng bước thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội; giữ gìn vệ sinh môi trường; xây dựng cảnh quan xanh, sạch, đẹp; chăm lo việc học hành của con em; đoàn kết, tương trợ giúp đỡ các hộ khó khăn.

Cùng với đó, người dân tích cực đóng góp ngày công, chỉnh trang đường làng, ngõ xóm; có nơi người dân tự giác hiến đất, tháo dỡ một phần công trình để mở rộng đường giao thông và xây dựng thiết chế văn hóa cộng đồng.

Cùng với bảo tồn những giá trị văn hóa tốt đẹp, đồng bào DTTS cũng tích cực loại bỏ những tập quán không còn phù hợp. Người dân nâng cao ý thức thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội; giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng cảnh quan khu dân cư xanh, sạch, đẹp.

Từ những thay đổi trong nhận thức, nhiều gia đình DTTS đã chủ động xây dựng đời sống văn hóa ngay từ mỗi căn nhà, dòng họ và cộng đồng dân cư. Người dân đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế, chăm lo cho con em học hành, thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Đời sống văn hóa ngày càng gắn với phát triển kinh tế. Đồng bào DTTS tích cực chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, ứng dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng những mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện địa phương.

Kinh tế gia đình ổn định tạo điều kiện để người dân chăm lo giáo dục, nâng cao đời sống tinh thần và tham gia các hoạt động cộng đồng.

Nhiều hộ đồng bào đã phát huy nghề truyền thống để thành nghề kinh doanh. Qua đó, vừa giữ gìn nghề, văn hóa truyền thống, vừa có thêm nguồn thu nhập ổn định, phục vụ cho cuộc sống gia đình.

Cùng với đó, nhiều địa phương quan tâm phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch. Trang phục truyền thống, nghề thủ công, ẩm thực, lễ hội, dân ca, dân vũ và không gian văn hóa cộng đồng được giới thiệu, quảng bá. Đây vừa là cách bảo tồn bản sắc, vừa mở ra cơ hội tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân.

Bên cạnh sự nỗ lực bảo tồn, gìn giữ của chính quyền các cấp, các nghệ nhân, hiện nay, các cháu thiếu nhi, nhiều bạn trẻ, thanh niên tại các bon, làng ngày càng thể hiện vai trò tiếp nối, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc mình.

Thanh thiếu niên DTTS ngày càng tham gia tích cực vào các hoạt động văn hóa thông qua câu lạc bộ, đội văn nghệ, hoạt động đoàn, hội và các chương trình giao lưu.

Thông qua các câu lạc bộ, đội văn nghệ, hoạt động đoàn, hội và các chương trình giao lưu, thế hệ trẻ có thêm cơ hội tiếp cận, học hỏi và thực hành văn hóa truyền thống.

Cùng với đó, tại nhiều ngôi trường dân tộc nội trú đã chú trọng đưa việc giảng dạy các môn ngoại khóa để định hướng, tuyên truyền và hỗ trợ học sinh thêm yêu thích, biết gìn giữ, phát huy văn hóa truyền thống của dân tộc mình.

Từ những việc làm bình dị trong mỗi gia đình, mỗi bon, thôn, đời sống văn hóa vùng đồng bào DTTS đang từng bước đổi thay.

Đó là khi những giá trị truyền thống được trao truyền cho thế hệ trẻ; khi người dân cùng nhau giữ gìn môi trường, chỉnh trang đường làng; khi văn hóa được phát huy để tạo thêm sinh kế và khi tinh thần đoàn kết trở thành sức mạnh của cộng đồng.

Giữ gìn bản sắc không chỉ là gìn giữ những giá trị của hôm qua, mà còn là trao truyền để văn hóa tiếp tục sống trong đời sống hôm nay và tương lai. Từ mỗi gia đình, mỗi bon, thôn, đồng bào các dân tộc đang góp sức dựng xây quê hương Lâm Đồng ngày càng văn minh, giàu bản sắc.

Nội dung, ảnh: Nhóm PV
Trình bày: Hoàng Anh