Đưa tiếng nói chính thống đến gần công chúng số

Không để thông tin sai lệch dẫn dắt dư luận

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, mạng xã hội và các nền tảng truyền thông trực tuyến đã làm thay đổi sâu sắc cách thức con người tiếp cận thông tin. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, mỗi người có thể cập nhật sự kiện, bày tỏ quan điểm, chia sẻ nội dung đến hàng ngàn, thậm chí hàng triệu người. Tính kết nối tức thời mở ra cơ hội lớn để lan tỏa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và những thành tựu phát triển đất nước, địa phương. Tuy nhiên, đây cũng là môi trường mà tin giả, tin sai sự thật, thông tin bị cắt ghép, bóp méo dễ dàng xuất hiện và phát tán.

Đáng chú ý, thông tin xấu độc không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng những luận điệu xuyên tạc trực diện. Có khi đó là một đoạn video bị cắt khỏi ngữ cảnh, một hình ảnh cũ được gắn với sự kiện mới, một số liệu chưa được kiểm chứng hoặc một câu chuyện được dẫn dắt bằng cảm xúc nhằm tạo nghi ngờ, gây chia rẽ. Khi được chia sẻ liên tục, những nội dung này có thể khiến người tiếp nhận nhầm lẫn giữa sự thật và suy diễn, giữa phản biện có căn cứ với hành vi cố tình bóp méo bản chất vấn đề.

Thực tế cho thấy, một trong những nguyên nhân khiến thông tin sai lệch có cơ hội lan rộng là sự chậm trễ, thiếu chủ động trong cung cấp thông tin chính thống. Khi người dân chưa tìm thấy câu trả lời rõ ràng cho vấn đề đang quan tâm, những khoảng trống thông tin dễ bị lấp đầy bởi tin đồn, suy đoán và những cách diễn giải thiếu thiện chí. Vì vậy, đấu tranh trên không gian mạng không thể chỉ dừng ở việc phản bác sau khi thông tin sai trái đã lan truyền. Cần chuyển mạnh từ tư duy phản ứng sang chủ động cung cấp thông tin, từ xử lý từng vụ việc sang xây dựng hệ sinh thái thông tin tích cực, tin cậy và có khả năng định hướng dư luận.

Nói cách khác, muốn hạn chế sức lan tỏa của thông tin sai trái, trước hết phải làm cho thông tin đúng đến với công chúng nhanh hơn, dễ tiếp cận hơn và có sức thuyết phục hơn.

Nâng sức lan tỏa thông tin chính thống

Trong bối cảnh mới, công tác tuyên truyền của tổ chức Đảng cần đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung, phương thức và cách tiếp cận công chúng. Chủ trương, nghị quyết, chính sách không chỉ được truyền đạt bằng những văn bản dài, hội nghị phổ biến hay các hình thức tuyên truyền một chiều, mà cần được chuyển tải thành những nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, gần gũi với đời sống, gắn với những vấn đề người dân đang quan tâm.

Mới đây, tại Đà Lạt trong buổi tập huấn về Luật Báo chí, bà Đặng Thị Phương Thảo - Phó Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trực tiếp truyền đạt những nội dung trọng tâm của Luật Báo chí và các văn bản triển khai thi hành. Trong đó có Nghị định số 244/2026/NĐ-CP quy định chi tiết việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước. Các đại biểu tham dự đã trao đổi về kỹ năng, kinh nghiệm tiếp xúc, phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí; cách viết thông cáo báo chí; tổ chức họp báo; chủ động cung cấp, xử lý thông tin báo chí, nhất là đối với những vấn đề phức tạp, nhạy cảm hoặc được dư luận xã hội quan tâm. Báo cáo viên cũng nhấn mạnh về tính chủ động trong cung cấp thông tin cho báo chí của cấp xã, phường cũng sẽ góp phần hạn chế thông tin sai lệch, thông tin thiếu tính xây dựng, tiêu cực ảnh hưởng đến sự phát triển của địa phương.

Đối với tỉnh, trong bối cảnh địa bàn rộng, không gian phát triển được mở rộng sau sắp xếp đơn vị hành chính, yêu cầu thông tin, tuyên truyền càng đặt ra cấp thiết. Những chủ trương về tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp, cải cách hành chính, phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư công, an sinh xã hội, quản lý tài nguyên, bảo vệ rừng hay các chính sách liên quan trực tiếp đến đời sống người dân cần được truyền tải thống nhất, kịp thời và sát thực tiễn từng địa bàn. Thông tin càng rõ ràng, minh bạch, người dân càng có cơ sở để hiểu, đồng thuận và tham gia giám sát quá trình thực hiện.

Cùng với đó, cần phát huy vai trò của báo chí cách mạng trong định hướng dư luận và tạo dòng thông tin chủ lưu trên không gian mạng. Trong môi trường truyền thông đa nền tảng, báo chí không thể chỉ chờ công chúng tìm đến mà phải chủ động đưa thông tin đến nơi công chúng hiện diện. Báo điện tử, mạng xã hội, video ngắn, đồ họa thông tin, podcast và các sản phẩm báo chí đa phương tiện cần được khai thác phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng nền tảng.

Đổi mới hình thức không đồng nghĩa với chạy theo lượt xem, lượt tương tác hay xu hướng giật gân. Giá trị cốt lõi của báo chí vẫn là tính chính xác, khách quan, nhân văn và trách nhiệm xã hội.

Báo chí không chỉ làm nhiệm vụ đưa tin mà còn góp phần giải thích chính sách, kết nối chính quyền với người dân, tạo diễn đàn trao đổi và củng cố đồng thuận xã hội. Khi một vấn đề được phản ánh đầy đủ, đa chiều, có tiếng nói của cơ quan chức năng và người dân, thông tin sẽ có sức thuyết phục cao hơn những nội dung suy diễn, thiếu căn cứ trên mạng xã hội.