Ðể không sập bẫy lừa đảo trên không gian mạng

Ngày 9/8/2025, gia đình chị Lê Thị Hoàng (trú tại xã Trường Xuân) nhận được tin nhắn qua zalo từ một người lạ, tự xưng là đồng nghiệp của anh Đồng - em chồng chị Hoàng đang làm việc tại Campuchia. Kèm tin nhắn là hình ảnh anh Đồng đang nằm bất động trên tấm gỗ, xung quanh có nhang đèn, rồi nói rằng anh đã tử vong. “Đồng nghiệp” này đề nghị gia đình chuyển 40 triệu đồng để “lo thủ tục đưa thi thể về nước”.

Trong tâm trạng hoảng loạn và lo lắng cho người thân, gia đình chị Hoàng đã nhanh chóng trình báo với Công an xã Trường Xuân trong đêm. Nhờ sự hỗ trợ kịp thời, lực lượng công an đã ngăn chặn kịp thời hành vi lừa đảo. Đến chiều 10/8, anh Đồng đã liên lạc về nhà, xác nhận mình vẫn bình an, chỉ bị mất điện thoại. Hình ảnh “nằm chết” thực chất là ảnh chụp lúc anh đang nghỉ mệt, sau đó bị chỉnh sửa để tạo ra câu chuyện giả. Vụ án lừa đảo khác được ghi nhận tại Lâm Đồng vào tháng 7/2025, khi đối tượng đã chiếm đoạt tài khoản facebook của một người dân rồi nhắn tin giả danh nạn nhân mượn tiền. Tổng cộng, đối tượng đã lừa được 55 triệu đồng. Các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh nhanh chóng vào cuộc điều tra và đối tượng lừa đảo đã bị bắt sau đó.

Trước đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Trần Phước Vĩnh (SN 2000) và Trương Văn Thọ (SN 2001) cùng thường trú tại TP Huế về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Theo điều tra, từ tháng 5/2025, 2 đối tượng Vĩnh và Thọ đã lập nhiều tài khoản facebook ảo, chỉnh sửa thông tin, hình ảnh, giả danh là nhân viên ngân hàng để đăng bài quảng cáo hỗ trợ vay vốn ngân hàng. Khi người dùng có nhu cầu vay tiền để lại thông tin, các đối tượng giả nhân viên ngân hàng, nhắn tin tư vấn và yêu cầu nạn nhân chuyển các khoản “phí bảo hiểm khoản vay”, “phí khai báo thuế” hoặc “gốc và lãi tháng đầu” vào các tài khoản ngân hàng trung gian - sau đó nhanh chóng chiếm đoạt số tiền và cắt liên lạc. Bằng thủ đoạn này, trong vòng 1 tháng, các đối tượng đã chiếm đoạt số tiền ước tính khoảng 1 tỷ đồng.

Các vụ án trên cho thấy, mức độ tinh vi của các chiêu trò lừa đảo trên không gian mạng hiện nay. Một số người đã sập bẫy loại tội phạm này do thiếu hiểu biết, chủ quan, nhẹ dạ và thiếu kỹ năng sử dụng công nghệ an toàn. Theo Công an tỉnh, các hành vi lừa đảo trên không gian mạng với thủ đoạn tinh vi đã gây thiệt hại không chỉ về tài sản mà còn xâm phạm nghiêm trọng đến an toàn thông tin cá nhân. Chỉ riêng trong tháng 8/2025, các đơn vị nghiệp vụ thuộc Công an tỉnh đã triệt phá nhiều vụ án liên quan đến lừa đảo trên không gian mạng, bắt giữ 5 đối tượng, thu giữ tang vật trị giá hàng chục tỷ đồng. Đáng lo ngại, các đối tượng ngày càng sử dụng công nghệ hiện đại như: AI, phần mềm giả mạo, mã QR độc hại... để đánh vào tâm lý nhẹ dạ, cả tin của người dân nhằm chiếm đoạt tài sản.

Ngoài những thủ đoạn lừa đảo phổ biến như: giả danh cơ quan chức năng, thực hiện hành vi chiếm quyền kiểm soát tài khoản mạng xã hội, sau đó mạo danh chủ tài khoản để nhắn tin mượn tiền, loại tội phạm này còn gọi điện mạo danh người thân gặp nạn rồi yêu cầu chuyển tiền gấp hoặc gửi đường link giả mạo qua tin nhắn, email để đánh cắp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng. Đối tượng lừa đảo còn dụ nhiều người đầu tư tài chính, tiền ảo với hứa hẹn lãi “khủng”, sau đó ôm tiền bỏ trốn...

Vì vậy, để không trở thành nạn nhân của tội phạm lừa đảo, mỗi người phải nêu cao cảnh giác, không chuyển tiền khi chưa xác minh kỹ danh tính người yêu cầu. Không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin cá nhân cho người khác qua điện thoại, mạng xã hội, đồng thời, kích hoạt bảo mật 2 lớp cho tài khoản mạng xã hội như: facebook, zalo. Không bấm vào các đường link lạ gửi qua tin nhắn, email, không quét mã QR từ nguồn không rõ ràng. Luôn kiểm tra, xác minh thông tin qua kênh chính thức từ công an địa phương, ngân hàng hoặc các trang web chính thống. Khi nghi ngờ lừa đảo, liên hệ ngay công an nơi gần nhất để phối hợp xử lý theo quy định.