Gỡ điểm nghẽn, mở đường cho hàng hóa Đông Lâm Đồng
Có vùng nguyên liệu, có sản phẩm đặc trưng và lợi thế cửa ngõ giao thương, nhưng để ngành hàng chủ lực khu vực Đông Lâm Đồng thực sự “ra biển lớn” vẫn cần tháo gỡ nhiều điểm nghẽn. Từ liên kết sản xuất, chế biến đến logistics, phân phối và xúc tiến thương mại, một chuỗi giá trị đồng bộ đang được đặt ra cho không gian phát triển mới của Lâm Đồng.
Cửa ngõ giao thương quan trọng
Những năm qua, nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã khu vực Đông Lâm Đồng đã chủ động đầu tư vùng nguyên liệu, nhất là mặt hàng thanh long, thủy sản, nước mắm và nhiều sản phẩm tiểu thủ công nghiệp mang đậm bản sắc địa phương.
Nông dân cũng từng bước đầu tư cơ sở đóng gói, chế biến, cấp đông; thực hiện mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và tích cực tham gia các chương trình xúc tiến thương mại.
Vốn là vùng sản xuất thanh long nổi tiếng, khu vực này còn có nhiều sản phẩm chế biến đa dạng như: rượu; mứt; bánh; thanh long sấy dẻo, sấy giòn; tinh dầu; nước ép…
Tuy nhiên, sản phẩm chế biến sâu vẫn chưa tương xứng với nguồn nguyên liệu. Đặc biệt, liên kết giữa sản xuất, chế biến, logistics và nhà phân phối còn thiếu bền vững. Nhiều hợp tác xã (HTX) có sản phẩm đặc sắc nhưng hạn chế marketing, ngoại ngữ, thương mại điện tử và khả năng tiếp cận các nhà mua hàng lớn.
Ông Đỗ Thanh Hiệp, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thanh long Bình Thuận cho biết, thời gian qua, các HTX sản xuất, chế biến thanh long khu vực Đông Lâm Đồng đã tham gia nhiều chương trình xúc tiến thương mại trong và ngoài tỉnh, nhưng hiệu quả chưa cao. Một phần do đầu ra chưa ổn định, thanh long còn chịu sức ép lớn từ biến động thị trường và tiêu chuẩn nhập khẩu.
Theo ông Hiệp, với không gian phát triển mới, ngành chức năng cần tăng cường xúc tiến, quảng bá sản phẩm; đưa các sản phẩm chế biến từ thanh long, thủy sản, đặc sản địa phương vào các khu nghỉ dưỡng, resort để tiếp cận trực tiếp du khách, đặc biệt là khách quốc tế.
Lâm Đồng cần có các chương trình xúc tiến quốc tế các ngành hàng trái cây thế mạnh của tỉnh như: thanh long, sầu riêng, bơ, hồng Đà Lạt. Đồng thời, cũng nên tổ chức các cuộc thi nấu ăn theo chủ đề, đặc trưng vùng miền như chế biến món ăn từ thanh long, hải sản, atisô... để nâng tầm và quảng bá ẩm thực địa phương.
Ông Đỗ Thanh Hiệp , Phó Chủ tịch Hiệp hội Thanh long Bình Thuận
Năm 2025, Hiệp hội Thanh long Bình Thuận đã có kế hoạch tổ chức Festival Thanh long Bình Thuận. Tuy nhiên, sau sáp nhập, chương trình này chưa được triển khai. Nhiều HTX sản xuất thanh long trong tỉnh mong muốn có cơ hội tham gia Festival Thanh long Bình Thuận, Festival Nước mắm Phan Thiết và duy trì những sự kiện đặc trưng như Festival Hoa Đà Lạt, qua đó quảng bá sản phẩm của khu vực Đông Lâm Đồng.
Liên kết nội tỉnh tạo giá trị
Khu vực Đông Lâm Đồng có lợi thế về hạ tầng, thị trường du lịch, dịch vụ hậu cần và cửa ngõ giao thương; trong khi Tây Lâm Đồng, trung tâm Lâm Đồng có thế mạnh về vùng nguyên liệu, nông nghiệp công nghệ cao, cà phê, rau, hoa, trái cây và sản phẩm chế biến.
Bà Đặng Thị Lynh Trang, Chủ tịch Hiệp hội Nữ Doanh nhân tỉnh Lâm Đồng cho rằng, việc kết nối các khu vực sẽ giúp ngành hàng, sản phẩm tham gia xúc tiến của tỉnh Lâm Đồng trở nên phong phú.
Theo bà Trang, trước mỗi sự kiện xúc tiến thương mại, ngành chức năng cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong xúc tiến và kinh doanh; xây dựng các chương trình quảng bá cụ thể, đậm nét; đồng thời hình thành kênh truyền thông chung để cập nhật thông tin về các sản phẩm đặc trưng của tỉnh từ hình ảnh, nguồn gốc đến thông tin sản phẩm.
"Có như vậy, các chương trình xúc tiến thương mại mới hấp dẫn, đem lại hiệu quả rõ ràng, nhiều đơn vị, doanh nghiệp mới mạnh dạn tham gia các gian hàng”, bà Trang chia sẻ.
Trong không gian tỉnh mới, khu vực duyên hải không chỉ xúc tiến sản phẩm của riêng mình mà còn có thể tham gia phục vụ nguồn hàng từ Tây Lâm Đồng và trung tâm Lâm Đồng. Ngược lại, sản phẩm Đông Lâm Đồng cần được kết nối sâu hơn với hệ thống du lịch, thương mại và các sự kiện của toàn tỉnh.
Bà Võ Thị Hoàng Yến, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch nhấn mạnh, để phát huy lợi thế cửa ngõ giao thương của Đông Lâm Đồng, cần tăng cường kết nối hàng hóa của khu vực và toàn tỉnh với hệ thống cảng biển, trung tâm logistics, doanh nghiệp xuất nhập khẩu, chuỗi phân phối và các thị trường trọng điểm.
Bên cạnh đó, cần khuyến khích người dân thúc đẩy chế biến sâu, đổi mới công nghệ, phát triển sản phẩm mới, nhằm giảm phụ thuộc vào tiêu thụ sản phẩm thô, hạn chế rủi ro mùa vụ và nâng cao giá trị gia tăng.
Việc liên kết giữa doanh nghiệp, HTX và người sản xuất cũng cần được tăng cường thông qua hợp đồng ổn định, chia sẻ thông tin thị trường và kiểm soát chất lượng từ vùng nguyên liệu.
Trung tâm sẽ phối hợp quảng bá năng lực cung ứng của toàn tỉnh và kết nối các đối tác logistics phù hợp. Khi các doanh nghiệp kết nối được với nhau, tỉnh sẽ hình thành các giỏ hàng phong phú mang thương hiệu quà tặng Lâm Đồng. Đây là lợi thế mới cần được nhanh chóng chuyển hóa thành hoạt động cụ thể.
Bà Võ Thị Hoàng Yến, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch
Trung tâm đang có kế hoạch nâng cấp các điểm giới thiệu sản phẩm, xây dựng bộ quà tặng đặc trưng, đưa hàng hóa địa phương có kiểm soát chất lượng vào khách sạn, khu nghỉ dưỡng, nhà hàng, điểm tham quan và sự kiện là những vấn đề cần quan tâm.
Thanh long, nước mắm, hải sản chế biến, sản phẩm thủ công và đặc sản vùng miền không chỉ được bán như hàng hóa, mà còn phải được kể bằng câu chuyện về con người, văn hóa biển, vùng đất và phương thức sản xuất.
Để ngành hàng chủ lực Đông Lâm Đồng nói riêng và các sản phẩm đặc trưng của Lâm Đồng nói chung vươn xa, lợi thế về vùng nguyên liệu, sản xuất, chế biến, du lịch và cửa ngõ giao thương cần được kết nối thành một chuỗi giá trị thống nhất.
Từ mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc đến bao bì, nhãn mác, logistics và xúc tiến thương mại, mỗi mắt xích đều cần được chuẩn hóa và kết nối chặt chẽ. Khi những điểm nghẽn này được tháo gỡ, sản phẩm không chỉ có thêm thị trường mà còn nâng cao giá trị, tạo dựng thương hiệu và mở ra cơ hội để đặc sản Đông Lâm Đồng tự tin bước vào những thị trường lớn hơn.
