Kỳ 1: Khởi đầu khá chật vật
Sau hợp nhất, Lâm Đồng bước vào năm 2026 với một vị thế khác. Địa bàn trải từ cao nguyên xuống ven biển. Quy mô dân số hơn 3,9 triệu người và hệ sinh thái kinh tế đa dạng hơn. Từ công nghiệp, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đến du lịch… đang bổ trợ cho nhau trong một không gian phát triển lớn. Mục tiêu GRDP tăng từ 10% trở lên vì thế vừa là yêu cầu, vừa là phép thử đối với khả năng điều phối một tỉnh mới.
.png)
Sau hợp nhất, Lâm Đồng bước vào năm 2026 với một vị thế khác. Địa bàn trải từ cao nguyên xuống ven biển. Quy mô dân số hơn 3,9 triệu người và hệ sinh thái kinh tế đa dạng hơn. Từ công nghiệp, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đến du lịch… đang bổ trợ cho nhau trong một không gian phát triển lớn. Mục tiêu GRDP tăng từ 10% trở lên vì thế vừa là yêu cầu, vừa là phép thử đối với khả năng điều phối một tỉnh mới.
.jpeg)
Lợi thế dễ nhận thấy nhất của Lâm Đồng sau hợp nhất là sự bổ sung giữa 3 vùng kinh tế. Lâm Đồng đang hội tụ nhiều tiềm năng, lợi thế nổi trội mà ít địa phương có được.
Đó là hệ sinh thái tự nhiên đa dạng, tài nguyên đất đai phong phú. Tỉnh sở hữu tiềm năng về khoáng sản, năng lượng; lợi thế phát triển nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng.
Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định mục tiêu phát triển toàn diện, lấy ổn định làm nền tảng, lấy phát triển kinh tế - xã hội là nhiệm vụ trung tâm, lấy hạnh phúc và ấm no của Nhân dân là mục tiêu phấn đấu.
Đến năm 2030, Lâm Đồng phấn đấu trở thành tỉnh phát triển khá, là một trong những cực tăng trưởng năng động của khu vực trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Thực hiện quan điểm của Đảng và Chính phủ về phát triển nhanh, bền vững, Lâm Đồng đã xác định mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 đạt 10%. Mục tiêu này nhằm hướng tới mức “2 con số” theo tinh thần Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 8/1/2026 của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
Với tinh thần quyết liệt này, trước đó, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Nghị quyết số 03-NQ/TU ngày 5/12/2025 để lãnh đạo, chỉ đạo, tập trung nhiệm vụ trọng tâm phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị năm 2026.
Hiện thực hóa nghị quyết đó, Đảng ủy UBND tỉnh khẩn trương triển khai Chương trình hành động số 12-Ctr/TU về thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số” năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030.
Sau đó không lâu, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 1373/KH-UBND ngày 29/1/2026 về tăng trưởng “2 con số”. Nội dung kế hoạch này đã nhanh chóng được quán triệt rõ ràng đến các đơn vị, địa phương trên địa bàn.
Lâm Đồng xác định, trong cơ cấu tăng trưởng GRDP, công nghiệp - xây dựng được xem là dư địa quan trọng. Với không gian mở sau hợp nhất, Lâm Đồng tự tin vào tiềm năng của trục tăng trưởng này.
Ngay từ đầu quý I/2026, Giám đốc Sở Công thương Nguyễn Bá Út khẳng định: “Năm 2026, lĩnh vực này có khả năng tăng mạnh nhờ nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông vận hành, với công suất phân kỳ đầu 150.000 tấn mỗi năm. Cùng với đó là 15 dự án thứ cấp tại các khu, cụm công nghiệp. Các công trình đường dây 500 kV, 110 kV, trạm biến áp, các dự án thủy điện Sông Lũy, Cam Ly… cũng đóng góp vào tăng trưởng”.
Song song đó, lĩnh vực dịch vụ, du lịch của tỉnh cũng cho thấy nhiều sức bật. Khi chỉ trong quý I/2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt khoảng 49.500 tỷ đồng, tăng 18,42%. Toàn tỉnh đón khoảng 6 triệu lượt khách, tăng 22,5% so với cùng kỳ.
Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 22.000 tỷ đồng, tăng 11,3%. Hơn 1.400 doanh nghiệp được thành lập mới với tổng vốn đăng ký trên 6.500 tỷ đồng. Đây là những con số minh chứng cho thấy thị trường và niềm tin đầu tư vẫn hiện hữu.
Tuy vậy, tiềm năng chỉ trở thành tăng trưởng khi có thêm sản phẩm, công suất và giá trị gia tăng thực tế. Muốn đạt mức tăng trưởng cao, Lâm Đồng phụ thuộc rất lớn vào “xương sống” của tăng trưởng đó là công nghiệp - xây dựng và dịch vụ.
Bởi vì, ở trục nông nghiệp tiếp tục là trụ cột nhưng khó tạo đột phá đủ lớn, vì đã tăng trưởng đạt mức bão hòa. Đây cũng là lý do vì sao Lâm Đồng đặt trọng tâm vào đầu tư công, thu hút đầu tư và thu ngân sách nhà nước.
Trước những tiềm năng, lợi thế và quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10% trở lên, ngay từ đầu năm, nhịp chỉ đạo tại Lâm Đồng được đẩy lên cao. Các phiên họp liên tục bóc tách từng chỉ tiêu, từng dự án và từng địa bàn.
Tại buổi gặp mặt đầu xuân do Tỉnh ủy Lâm Đồng tổ chức chiều 23/2/2026, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Y Thanh Hà Niê Kđăm nhấn mạnh, mục tiêu tăng trưởng GRDP "2 con số" đặt ra áp lực lớn về năng lực quản trị và điều hành. Đội ngũ cán bộ cần chủ động thích ứng với tiến trình chuyển đổi số, đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng tổ chức Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện.
Ngay sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Đảng ủy, chính quyền các cấp phải bắt tay ngay vào công việc, với tinh thần khẩn trương, trách nhiệm, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển năm 2026. Bởi đây là nền tảng để Lâm Đồng trở thành tỉnh phát triển khá của cả nước và là một trong những cực tăng trưởng năng động của khu vực trong giai đoạn mới.
Trước tinh thần chỉ đạo của Tỉnh ủy, ngay tại cuộc họp sau Tết Nguyên đán, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười yêu cầu bộ máy chuyển trạng thái nhanh, không để khí thế đầu năm chỉ dừng ở khẩu hiệu.
“Năm mới, khí thế mới, với tinh thần nói thật, làm thật, nói ít làm nhiều, chúng ta cùng vào cuộc trong tâm thế bàn làm không bàn lùi... Tất cả phải thay đổi từ nhận thức đến hành động, nỗ lực gấp 3 - 4 lần”, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười nhấn mạnh.
Thông điệp này được cụ thể hóa bằng yêu cầu chủ đầu tư chịu trách nhiệm đến từng dự án. Khó khăn phải báo cáo hằng tuần, hằng tháng, thay vì chờ đến cuộc họp mới nêu.
Trong phiên làm việc xuyên đêm ngày 2/4/2026, người đứng đầu UBND tỉnh tiếp tục nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng “2 con số” đã “không còn đường lùi”. Lãnh đạo tỉnh giao Sở Tài chính làm đầu mối điều phối nguồn vốn, rà soát để chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án có khả năng hấp thụ tốt hơn.
Không chỉ tiến độ vốn, cách phối hợp giữa các đơn vị cũng được siết lại. Nguyên Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lê Trọng Yên (nay là Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường) yêu cầu kịch bản tăng trưởng phải chi tiết. Việc tháo gỡ các “nút thắt” đối với các lĩnh vực được xem là “xương sống” của tăng trưởng phải đi đến kết quả cuối cùng, tránh tình trạng “nói hay, cày dở”.
.jpg)
Để thực hiện chỉ đạo, về phía Sở Tài chính Lâm Đồng đã được xây dựng lại kịch bản tăng trưởng và đề xuất từng cơ quan, đơn vị phải bám sát dư địa và báo cáo ngay vướng mắc để xử lý. Cách điều hành được định hướng theo nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian hoàn thành.
Kịch bản tăng trưởng GRDP càng rõ thì khoảng cách thực thi càng hiện lên cụ thể. Thực tế, kết thúc quý I/2026, GRDP Lâm Đồng tăng 7,47%, thấp hơn khoảng 2,3 điểm phần trăm so với kế hoạch, xếp thứ 28/34 tỉnh, thành và thấp hơn mức bình quân 7,83% của cả nước. Trong đó, ngành công nghiệp tăng 8,2%, cao hơn so với cùng kỳ, nhưng vẫn hụt 1,6 điểm phần trăm so với kịch bản.
.jpg)
Theo Trưởng Thống kê tỉnh Lâm Đồng Phạm Quốc Hùng, để bù phần thiếu hụt, áp lực được dồn sang các quý còn lại rất lớn. Các phương án tính toán được công bố ở những thời điểm khác nhau có độ vênh nhất định, nhưng đều thống nhất rằng, công nghiệp - xây dựng phải tăng khoảng 14 - 15%, dịch vụ phải tăng ở mức rất cao.
“Điều này đòi hỏi các dự án dự kiến đi vào vận hành phải đúng tiến độ và đầu tư công phải tạo được hiệu ứng lan tỏa ngay trong năm”, ông Hùng nhấn mạnh.
Qua phân tích thực tế, kết quả GRDP của tỉnh khá thấp và thực hiện khá chật vật, xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trước hết, ở lĩnh vực “xương sống” đầu tư công, đến đầu tháng 4/2026, Lâm Đồng mới đạt hơn 5% kế hoạch, thuộc nhóm cuối cả nước. Đến ngày 19/5, nguồn vốn giao cho 124 xã, phường, đặc khu mới giải ngân hơn 126,5 tỷ đồng, đạt 11,08%.
Toàn tỉnh có 54 địa phương chưa giải ngân. Có 292 dự án vướng về năng lực tổ chức thực hiện và 107 dự án khó khăn về thủ tục hành chính. Những con số này phản ánh “điểm nghẽn” không chỉ ở cơ chế mà còn ở năng lực triển khai tại cơ sở.
Thời điểm đó, nhiều địa phương tại Lâm Đồng đã nhận diện rõ phần việc của mình. Đơn cử như phường Phú Thủy được giao 19 tỷ đồng nhưng mới giải ngân 1,5%. Xã Đức Lập được giao 15,6 tỷ đồng cho 9 công trình nhưng chưa giải ngân. Phường Bắc Gia Nghĩa được giao 16,9 tỷ đồng, mới thực hiện 4,5%.
Theo lý giải của Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Đức Lập Nguyễn Hữu Phố tại cuộc họp với lãnh đạo tỉnh vào tối ngày 19/5/2026 cho rằng: “Nguyên nhân trực tiếp là do hồ sơ phức tạp, năng lực cán bộ hạn chế, phối hợp chậm và vướng quy hoạch”.
Cùng với đầu tư công, các dự án ngoài ngân sách, đặc biệt là năng lượng tái tạo, còn chậm được tháo gỡ. Công nghiệp thiếu sản phẩm mới, chi phí xăng dầu, nguyên vật liệu và nhân công tăng. Giải phóng mặt bằng kéo dài. Thậm chí, nghi vấn doanh nghiệp “ghim hàng” vật liệu xây dựng đã buộc tỉnh yêu cầu kiểm tra đột xuất.
Qua rà soát, lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng khẳng định, khoảng 90% vướng mắc của các dự án được xác định thuộc thẩm quyền xử lý của tỉnh. Một dữ liệu cho thấy phần lớn lời giải nằm ngay trong chất lượng điều hành và phối hợp nội bộ.
Nội dung, ảnh: Nguyễn Lương - Dương Phong
Trình bày: Phạm Lương
*Bài viết có sử dụng hình ảnh tư liệu của đồng nghiệp
.png "Tăng trưởng “2 con số” tại Lâm Đồng: Khi GRDP là mệnh lệnh chính trị")