Giữ vững “trận địa tư tưởng” trong cán bộ, Đảng viên và Nhân dân
Kỳ II: Khi người trẻ làm chủ “trận địa” không gian mạng
Trong môi trường thông tin thay đổi từng ngày, việc giúp thanh niên biết chọn lọc, kiểm chứng và chia sẻ thông tin có trách nhiệm đang trở thành một nội dung quan trọng nhằm xây dựng “sức đề kháng”, chủ động đấu tranh trước những thông tin sai lệch.
Chủ động đấu tranh, nâng cao trách nhiệm
Với tốc độ lan truyền nhanh của mạng xã hội, một thông tin có thể được hàng ngàn người tiếp cận chỉ trong thời gian ngắn. Trong môi trường ấy, thanh niên vừa là nhóm sử dụng thường xuyên các nền tảng số, vừa là lực lượng có khả năng tạo ra và lan tỏa nội dung đến cộng đồng.
Bởi vậy, tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ đặt ở việc nhận diện, đấu tranh với thông tin sai lệch mà trước hết là giúp người trẻ có đủ kiến thức và kỹ năng để tự mình phân biệt đúng, sai, kiểm chứng nguồn tin và chịu trách nhiệm với nội dung mình chia sẻ.
Tại Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về “Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới” nhấn mạnh, công tác tư tưởng phải được tiến hành đồng bộ trên không gian thực và không gian số; chú trọng xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, củng cố niềm tin và nâng cao sức đề kháng tư tưởng của toàn xã hội.
Từ thực tiễn hoạt động, Tỉnh Đoàn Lâm Đồng đã chú trọng giáo dục lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trị cho cán bộ Đoàn, đoàn viên, thanh niên; đổi mới hình thức tuyên truyền thông qua các cuộc thi trực tuyến, hành trình về nguồn, sinh hoạt truyền thống, tọa đàm và các chương trình giáo dục phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Cùng với đó, tổ chức Đoàn tăng cường cung cấp thông tin chính thống, lan tỏa tin tốt, chuyện đẹp và nắm bắt dư luận trong thanh niên.
Các chuyên mục “Mỗi ngày một tin tốt, mỗi tuần một câu chuyện đẹp”, hoạt động của báo cáo viên, cộng tác viên dư luận xã hội, câu lạc bộ lý luận trẻ cùng các kênh Zalo, fanpage, nhóm Facebook được sử dụng để đưa thông tin chính thống đến đoàn viên, thanh niên.
Cách làm ấy tạo ra một hướng tiếp cận mềm hơn, hiệu quả hơn, bởi thay vì chờ thông tin xấu xuất hiện rồi phản ứng, tổ chức Đoàn chủ động đưa những nội dung chính xác, tích cực, gần gũi, có giá trị đến với người trẻ và cộng đồng.
Từ cú nhấp chuột đến trách nhiệm công dân
Trên không gian mạng, đôi khi một cú nhấp chuột tưởng như rất nhỏ nhưng lại có thể góp phần làm thông tin lan rộng. Một nội dung chưa được kiểm chứng, nếu được chia sẻ nhiều lần, có thể tạo ra những cách hiểu khác nhau; ngược lại, một câu chuyện đẹp, một thông tin chính xác, một hoạt động có ý nghĩa cũng có thể tạo hiệu ứng tích cực trong cộng đồng.
Vì vậy, kỹ năng quan trọng đối với thanh niên không chỉ là sử dụng thành thạo công nghệ mà còn là biết dừng lại trước khi chia sẻ.
Đó là kiểm tra nguồn phát hành, xem thông tin có được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xác nhận hay không; đối chiếu với các nguồn khác, nhận biết nội dung có bị cắt ghép, giật tít hoặc tách khỏi bối cảnh. Quan trọng hơn, người trẻ cần hình thành thói quen không biến cảm xúc nhất thời thành hành động trên mạng.
Từ các hoạt động thực tế, tổ chức Đoàn cũng đã và đang tạo dựng môi trường, không gian để thanh niên chuyển nhận thức thành hành động.
Các phong trào như: “Tuổi trẻ xung kích bảo vệ Tổ quốc”, “Thanh niên tình nguyện”, “Ngày Chủ nhật xanh”, “Ngày thứ 7 tình nguyện”... góp phần giúp đoàn viên rèn luyện, gắn trách nhiệm cá nhân với địa phương.
Điều này cho thấy “sức đề kháng” trước thông tin tiêu cực không chỉ được hình thành qua những buổi học lý luận, sức đề kháng ấy còn đến từ một môi trường sống lành mạnh, những trải nghiệm thực tế, tinh thần trách nhiệm và khả năng phân biệt thông tin của mỗi người.
Một ví dụ gần đây là sự tham gia của đoàn viên, thanh niên trong Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Anh Đoàn Minh Tâm, Phó Bí thư Tỉnh Đoàn cho hay, hưởng ứng Chiến dịch 500 ngày đêm, các cấp bộ Đoàn đã huy động lực lượng hỗ trợ tại các nghĩa trang. Tại đây, đoàn viên thực hiện những phần việc cụ thể như: cung cấp nước uống, nhu yếu phẩm, vận chuyển vật tư, hỗ trợ sắp xếp hiện trường và vệ sinh phần mộ sau khi lấy mẫu. Những việc làm ấy không trực tiếp diễn ra trên mạng xã hội, nhưng lại tạo ra những giá trị có thể lan tỏa trên không gian số.
Một hình ảnh đẹp, một câu chuyện về trách nhiệm, sự tri ân đối với những người đã hi sinh trở thành thông tin tích cực, giúp người trẻ hiểu hơn về lịch sử và trách nhiệm của thế hệ hôm nay. Ở góc độ ấy, thanh niên không chỉ là người tiếp nhận thông tin mà còn có thể trở thành chủ thể tạo ra thông tin và lan tỏa thông tin có trách nhiệm.
Nghị quyết 25-NQ/TW đặt Nhân dân là chủ thể tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đồng thời nhấn mạnh vai trò của môi trường thông tin lành mạnh và việc củng cố niềm tin. Với thanh niên, điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh không gian số ngày càng gắn chặt với đời sống hằng ngày.
Làm chủ không gian mạng vì thế không có nghĩa phải xuất hiện trong mọi cuộc tranh luận. Đó còn là khả năng lựa chọn thông tin, biết khi nào cần lên tiếng, khi nào cần kiểm chứng và khi nào không nên tiếp tục lan truyền một nội dung chưa rõ nguồn gốc.
Từ những tin tốt được chia sẻ mỗi ngày đến những câu chuyện đẹp được kể bằng cách gần gũi với người trẻ, từ hoạt động của các câu lạc bộ lý luận trẻ đến những phần việc tình nguyện trong đời sống, tổ chức Đoàn đang có thêm những cách để đưa công tác tư tưởng đến gần thanh niên.
Khi người trẻ có bản lĩnh, kỹ năng và trách nhiệm với thông tin mình tiếp nhận, tạo ra và chia sẻ, không gian mạng không chỉ là nơi tiếp nhận thông tin mà còn trở thành môi trường để lan tỏa những giá trị tích cực. Đó là cách thiết thực để xây dựng “sức đề kháng” từ mỗi người, góp phần giữ vững nền tảng tư tưởng từ thực tế và ngay cả trên không gian số.
HỮU PHÚC
