Lâm Đồng chạy nước rút cho mục tiêu thu ngân sách

Áp lực hơn 9.800 tỷ đồng trong chặng nước rút

Đến ngày 30/9/2026, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đạt hơn 26.001 tỷ đồng, bằng 80,22% dự toán Trung ương giao, 75,51% dự toán HĐND tỉnh giao và 73,73% chỉ tiêu tăng trưởng của tỉnh.

Trong bức tranh chung, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu là điểm sáng khi đạt hơn 2.085 tỷ đồng, vượt 28,92% dự toán Trung ương và vượt 18,51% dự toán HĐND tỉnh giao. Thu thuế, phí và lệ phí đạt hơn 14.922 tỷ đồng, bằng 82,9% dự toán HĐND tỉnh giao.

Nhiều khoản thu duy trì tiến độ khá tích cực, như thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh đạt 95,32%; thu tài chính đạt 93,71%; thu từ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt 87,12%; thuế thu nhập cá nhân đạt 82,72%; thu từ doanh nghiệp nhà nước Trung ương đạt 80,19%.

Kết quả này cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh ở một số lĩnh vực tiếp tục tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách. Việc tăng cường quản lý thuế, hóa đơn điện tử, rà soát người nộp thuế và triển khai các biện pháp chống thất thu cũng bước đầu phát huy hiệu quả.

Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực vẫn là khoảng trống lớn ở nhóm thu từ đất và nhà. Sau 9 tháng, nguồn thu này mới đạt hơn 3.412 tỷ đồng, bằng 46,27% dự toán HĐND tỉnh giao. Riêng thu tiền sử dụng đất đạt hơn 2.870 tỷ đồng, tương đương 44,16% dự toán.

Đáng chú ý, thu tiền sử dụng đất cấp xã đạt hơn 2.824 tỷ đồng, vượt 22,83% dự toán; trong khi số thu thuộc cấp tỉnh chỉ đạt 45,4 tỷ đồng, bằng 1,08% dự toán được giao. Sự chênh lệch này cho thấy điểm nghẽn lớn nhất hiện nay tập trung ở các dự án, khu đất và nguồn thu do cấp tỉnh quản lý.

Thuế bảo vệ môi trường cũng chỉ đạt 40,22% dự toán. Nguyên nhân chủ yếu do việc áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường 0 đồng đối với một số mặt hàng xăng dầu, kéo dài đến hết năm 2026, làm giảm nguồn thu và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoàn thành dự toán.

Ngược lại, 26 địa phương có số thu dưới 75% dự toán. Trong đó, một số địa phương đạt dưới 50% do nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất thấp, chưa triển khai được các dự án đấu giá, số thu từ các doanh nghiệp trên địa bàn chưa đạt kế hoạch và chịu tác động của các chính sách miễn, giảm thuế mới.

Để hoàn thành dự toán HĐND tỉnh giao, trong 3 tháng cuối năm, Lâm Đồng phải thu thêm hơn 9.300 tỷ đồng. Nếu tính theo chỉ tiêu tăng trưởng 2 con số, số thu còn phải thực hiện lên tới hơn 9.806 tỷ đồng.

Cơ cấu số thu còn lại cho thấy áp lực lớn nhất vẫn nằm ở nguồn thu từ đất và nhà với hơn 4.487 tỷ đồng; thu thuế, phí và lệ phí hơn 3.077 tỷ đồng; thu xổ số kiến thiết hơn 1.544 tỷ đồng; thu khác ngân sách hơn 190 tỷ đồng và thu từ hoạt động xuất nhập khẩu hơn 506 tỷ đồng.

Điều đó đặt ra yêu cầu không chỉ tăng tốc thu ngân sách mà phải xử lý đúng những điểm nghẽn đang khiến nguồn lực chưa thể chuyển thành nguồn thu.

Không để nguồn lực nằm trên hồ sơ

Qua rà soát, dư địa thu từ đất trong những tháng cuối năm vẫn còn khá lớn. Sở Nông nghiệp và Môi trường dự kiến thu khoảng 670 tỷ đồng từ các dự án đã hoàn thành xác định giá đất, gồm Khu dân cư Nam Hà 2, Khu dân cư Nam Hà 3 tại xã Trà Tân và Khu dân cư đồi Thanh Danh tại xã Di Linh.

Trong tháng 11/2026, tỉnh dự kiến hoàn thành xác định giá đất đối với các dự án có tổng số tiền sử dụng đất khoảng 2.347 tỷ đồng. Các dự án gồm: Khu dân cư nông thôn kiểu mẫu Green View, Khu dân cư nông thôn kiểu mẫu Đambri, Khu dân cư nông thôn kiểu mẫu Eco Grand Land, Khu đô thị thương mại, dịch vụ mới Hàm Tiến - Mũi Né và Khu dân cư Trại cá giai đoạn 2.

Trong tháng 12/2026, tỉnh dự kiến hoàn thành xác định giá đất đối với các đợt tiếp theo của dự án Khu dân cư số 5 tại phường Xuân Hương - Đà Lạt, với số tiền sử dụng đất khoảng 3.200 tỷ đồng.

Như vậy, riêng các dự án do Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện xác định giá đất có nguồn thu dự kiến hơn 6.200 tỷ đồng. Đây là nguồn lực rất lớn, nhưng khoảng cách từ việc hoàn thành xác định giá đất đến khi tiền thực sự được nộp vào ngân sách vẫn là bài toán khó.

Theo quy định, người nộp thuế có thời hạn 30 ngày để nộp 50% tổng số tiền theo thông báo và tối đa 90 ngày để nộp 50% còn lại. Vì vậy, ngay cả khi công tác xác định giá đất được hoàn thành trong tháng 11 hoặc tháng 12 thì khả năng thu đầy đủ trong năm 2026 vẫn khó bảo đảm.

Tương tự, trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh dự kiến thu khoảng 1.289 tỷ đồng từ một phần dự án Khu đô thị thương mại, dịch vụ mới Hàm Tiến - Mũi Né. Tuy nhiên, nếu dự án được đấu giá thành công trong năm nay, việc hoàn thành thu nộp toàn bộ tiền trúng đấu giá trước ngày 31/12 vẫn phụ thuộc chặt chẽ vào tiến độ thủ tục và thời hạn thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Thực tế này cho thấy bài toán thu ngân sách từ đất không thể chỉ giải quyết ở khâu đôn đốc nộp tiền. Muốn thu được ngân sách, chuỗi công việc từ hoàn thiện hồ sơ pháp lý, xác định giá đất, phê duyệt giá, tổ chức đấu giá, ban hành thông báo đến thực hiện nghĩa vụ tài chính phải được vận hành đồng bộ. Chậm ở một khâu có thể khiến nguồn thu hàng trăm, thậm chí hàng nghìn tỷ đồng phải chuyển sang năm sau.

Tại buổi làm việc về tình hình thu ngân sách, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Võ Ngọc Hiệp yêu cầu các sở, ngành, địa phương coi nhiệm vụ thu ngân sách trong những tháng cuối năm là nhiệm vụ trọng tâm, phải được triển khai quyết liệt, cụ thể và gắn trách nhiệm với từng cơ quan, đơn vị.

“

Từng nguồn thu, khoản thu, dự án và người nộp thuế phải được rà soát cụ thể; xác định rõ số tiền, tiến độ thực hiện theo tuần, theo tháng và cơ quan chịu trách nhiệm. Những khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo kịp thời, không để hồ sơ kéo dài qua nhiều cơ quan nhưng không có đơn vị chịu trách nhiệm đến cùng.

Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Võ Ngọc Hiệp

Đối với nguồn thu từ đất, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu đẩy nhanh xác định giá đất, hoàn thiện thủ tục đấu giá, rà soát các dự án đã hết thời gian ưu đãi, các hợp đồng thuê đất hết hạn và các khoản nợ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất có khả năng thu hồi. Quá trình giải quyết hồ sơ phải được rút ngắn tối đa nhưng vẫn bảo đảm đúng quy định pháp luật.

Cùng với khai thác nguồn thu từ đất, ngành thuế phải theo dõi sát tiến độ thu theo từng địa bàn, sắc thuế; tăng cường kiểm tra hóa đơn điện tử, đối chiếu dữ liệu và tập trung vào những lĩnh vực có nguy cơ thất thu cao như bất động sản, thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, chuyển nhượng vốn và chuyển nhượng dự án.

Công tác thu hồi nợ thuế cũng cần được thực hiện theo từng khoản nợ, từng người nộp thuế và từng địa bàn. Các trường hợp có khả năng nộp nhưng chây ỳ phải áp dụng đầy đủ biện pháp đôn đốc, cưỡng chế và công khai thông tin theo quy định; hạn chế phát sinh thêm các khoản nợ mới.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Võ Ngọc Hiệp lưu ý, tăng thu ngân sách phải đi cùng với nuôi dưỡng nguồn thu. Các sở, ngành cần tiếp tục đồng hành, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, hỗ trợ người nộp thuế tiếp cận chính sách mới, tạo điều kiện thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và phát sinh nguồn thu bền vững.

Chặng nước rút hơn 9.800 tỷ đồng là một thách thức lớn. Nhưng đây cũng là phép thử đối với năng lực phối hợp, tinh thần trách nhiệm và hiệu quả xử lý công việc của từng cơ quan. Khi mỗi dự án được tháo gỡ đúng tiến độ, mỗi khoản nợ được quản lý chặt và mỗi nguồn thu tiềm năng được khai thác