Lâm Đồng đẩy mạnh tái canh cà phê bằng giống chất lượng cao

Nông dân hối hả tái canh trong mùa mưa

Những cơn mưa đầu mùa phủ xanh khắp các vùng chuyên canh cà phê của Lâm Đồng cũng là lúc nông dân bước vào vụ tái canh sôi động nhất trong năm.

Trên khắp các địa phương thuộc khu vực Lâm Hà, Đam Rông, Di Linh và Bảo Lâm, nhiều diện tích cà phê già cỗi được nhổ bỏ để thay thế bằng các giống mới có năng suất, chất lượng cao hơn.

Tại các cơ sở sản xuất cây giống, lượng khách đến tìm mua cây cà phê tăng mạnh so với những tháng đầu năm. Những giống cà phê ghép, giống sạch bệnh, có khả năng kháng sâu bệnh tốt được người dân ưu tiên lựa chọn. Giá cây giống hiện dao động từ 15.000 - 25.000 đồng/cây đối với cà phê ghép nhưng vẫn tiêu thụ rất tốt do nhu cầu lớn.

Gia đình bà Nguyễn Thị Thu Vân, xã Nam Ban Lâm Hà đang tranh thủ thời điểm đất đủ ẩm để cải tạo toàn bộ diện tích cà phê già cỗi. Theo bà Vân, nhiều diện tích được trồng từ hàng chục năm trước đã già, năng suất giảm mạnh nên việc tái canh là yêu cầu tất yếu.

"Gia đình tập trung cải tạo những diện tích cà phê đã già cỗi, giống cũ không còn cho năng suất cao. Trồng giống mới tuy chi phí ban đầu lớn nhưng về lâu dài sẽ mang lại hiệu quả kinh tế tốt hơn", bà Vân chia sẻ.

Không khí sản xuất cũng nhộn nhịp tại các cơ sở cung ứng giống. Ông Nguyễn Đăng Bằng, chủ một cơ sở sản xuất cây giống ở xã Nam Hà Lâm Hà cho biết, từ đầu mùa mưa đến nay, lượng khách tăng đáng kể.

"Năm nay nhu cầu cây giống tăng cao. Chúng tôi chủ yếu cung cấp các giống đạt tiêu chuẩn, có nguồn gốc rõ ràng để phục vụ nhu cầu tái canh của người dân. Người trồng cà phê hiện rất quan tâm đến chất lượng giống thay vì chỉ quan tâm đến giá thành như trước", ông Bằng cho biết.

“

Từ đầu mùa mưa đến nay, lượng khách tăng đáng kể. Nhu cầu cây giống tăng cao, chúng tôi chủ yếu cung cấp các giống đạt tiêu chuẩn, có nguồn gốc rõ ràng để phục vụ nhu cầu tái canh của người dân.

Ông Nguyễn Đăng Bằng, một cơ sở sản xuất cây giống ở xã Nam Hà Lâm Hà

Tại xã Đam Rông 3, nhiều hộ dân cũng đang đồng loạt thay thế các vườn cà phê đã suy giảm năng suất. Chị Lê Thị Thiết cho biết, gia đình quyết định phá bỏ toàn bộ diện tích cà phê cũ để trồng lại.

"Vườn cà phê đã quá già, năng suất thấp nên gia đình quyết định trồng mới. Dù phải đầu tư khá lớn nhưng với giá cà phê hiện nay, chúng tôi tin rằng việc tái canh sẽ mang lại hiệu quả cao trong những năm tới", chị Thiết nói.

Việc giá cà phê liên tục duy trì ở mức cao trong nhiều năm qua đã tạo động lực để nông dân mạnh dạn đầu tư đổi mới giống, áp dụng các tiến bộ kỹ thuật, hướng đến sản xuất bền vững và nâng cao chất lượng hạt cà phê.

Tạo nền tảng cho ngành cà phê phát triển bền vững

Lâm Đồng hiện là địa phương có diện tích trồng cà phê lớn nhất cả nước với khoảng 323.241 ha, trong đó hơn 314.000 ha đang cho thu hoạch. Đến hết năm 2025, sản lượng toàn tỉnh ước đạt 1.001.710 tấn, tăng hơn 11% so với năm 2021 và là mức cao nhất từ trước đến nay.

Theo ngành nông nghiệp, kết quả này có đóng góp quan trọng từ chương trình tái canh và ghép cải tạo cà phê được triển khai đồng bộ trong nhiều năm qua.

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn khoảng 25 - 30% diện tích cà phê của tỉnh đã trên 15 năm tuổi, năng suất thấp, đất canh tác bị suy thoái và cây dễ nhiễm sâu bệnh. Vì vậy, tái canh tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm duy trì năng suất và nâng cao sức cạnh tranh của ngành cà phê.

Ông Trương Văn Sáng, Chủ tịch UBND xã Đam Rông 2 cho biết, địa phương đã xây dựng kế hoạch cải tạo vườn tạp, khuyến khích người dân chuyển đổi sang các giống cà phê chất lượng cao.

"Chính quyền địa phương đã ban hành kế hoạch cải tạo vườn tạp, vận động người dân mạnh dạn thay thế các diện tích cà phê già cỗi bằng những giống mới có năng suất cao, phù hợp điều kiện địa phương. Đồng thời, tăng cường hướng dẫn kỹ thuật để người dân thực hiện tái canh đúng quy trình, nâng cao hiệu quả sản xuất", ông Sáng cho biết.

Hiệu quả của chương trình ngày càng rõ nét khi tỷ lệ cây sống đạt trên 90%, năng suất bình quân đạt từ 4 - 6 tấn nhân/ha, cao hơn khoảng 40 - 60% so với trước khi tái canh. Việc áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt kết hợp bón phân qua nước giúp tiết kiệm từ 40 - 50% lượng nước và phân bón; giảm đáng kể tình trạng vàng lá, thối rễ.

Nhiều địa phương cũng đang nhân rộng mô hình xen canh giữa cà phê với hồ tiêu hoặc sầu riêng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, đa dạng nguồn thu nhập và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.

Không chỉ hướng đến nâng cao năng suất, Lâm Đồng còn sở hữu lợi thế đặc biệt với hệ sinh thái giống cà phê đa dạng gồm: robusta, arabica, catimor, bourbon và cherry. Đặc biệt, vùng arabica Cầu Đất được đánh giá là một trong những vùng sản xuất cà phê chất lượng cao của Việt Nam, tạo tiền đề để địa phương phát triển mạnh phân khúc cà phê đặc sản có giá trị gia tăng lớn.

Với quy mô diện tích và sản lượng lớn nhất cả nước cùng chiến lược đẩy mạnh tái canh, ứng dụng khoa học kỹ thuật và phát triển sản xuất bền vững, Lâm Đồng đang từng bước khẳng định vai trò trung tâm của ngành cà phê Việt Nam, hướng đến dẫn dắt ngành hàng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị cà phê toàn cầu.