Lâm Đồng gỡ điểm nghẽn cấp sổ đỏ lần đầu

Nhiều chuyển biến trong cấp sổ đỏ lần đầu

Thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực đất đai, các xã, phường, đặc khu trên địa bàn Lâm Đồng đã chủ động tiếp nhận và giải quyết thủ tục cấp sổ đỏ lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân.

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều địa phương đã từng bước ổn định bộ máy, duy trì giải quyết thủ tục hành chính liên tục, góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.

Phường Nam Gia Nghĩa được thành lập trên cơ sở sáp nhập phường Nghĩa Tân, phường Nghĩa Phú và xã Đắk R’Moan (cũ) với tổng diện tích tự nhiên hơn 80,6 km². Công tác cấp sổ đỏ lần đầu được triển khai ngay sau khi hoàn tất việc kiện toàn tổ chức.

Theo Phó Chủ tịch phường Nam Gia Nghĩa Trần Đình Tuấn, từ ngày 1/7/2025 đến 31/5/2026, phường tiếp nhận 686 hồ sơ, trong đó, có 106 hồ sơ chuyển tiếp từ các đơn vị trước sáp nhập và 580 hồ sơ tiếp nhận mới.

Qua rà soát, UBND phường đã cấp 395 sổ đỏ lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân với tổng diện tích hơn 202 ha. Những trường hợp chưa đủ điều kiện đều được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định.

Tại phường Đông Gia Nghĩa, sau khi sáp nhập phường Nghĩa Trung và xã Đắk Nia, địa phương tiếp tục kế thừa hồ sơ, tài liệu để triển khai công tác cấp sổ. Giai đoạn từ 1/7/2025 đến 31/5/2026, địa phương đã cấp sổ đỏ lần đầu với tổng diện tích hơn 179 ha.

Phó Chủ tịch UBND phường Đông Gia Nghĩa Thái Minh Châu cho biết, dù việc thống kê kết quả vẫn chịu ảnh hưởng bởi dự án đo đạc, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai chưa hoàn thành, địa phương vẫn duy trì giải quyết hồ sơ, bảo đảm không gián đoạn việc phục vụ người dân.

Tương tự, xã Nhân Cơ đã nhanh chóng ổn định hoạt động sau khi sắp xếp đơn vị hành chính. Từ 1/7/2025 đến 31/5/2026, địa phương đã cấp 289 sổ đỏ lần đầu với diện tích trên 80 ha cho hộ gia đình, cá nhân.

Kết quả này cho thấy, bộ máy chính quyền cơ sở đã nhanh chóng thích ứng sau sắp xếp đơn vị hành chính, duy trì ổn định việc giải quyết thủ tục đất đai cho người dân.

Tháo gỡ vướng mắc từ cơ sở

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình cấp sổ đỏ lần đầu cho các hộ gia đình, cá nhân tại Lâm Đồng vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn. Trong đó, nổi cộm nhất là việc xác định nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất.

Ở nhiều địa phương, phần lớn những thửa đất chưa được cấp sổ đều đã sử dụng từ nhiều năm trước, trải qua nhiều lần chuyển nhượng, tặng cho hoặc thừa kế bằng giấy viết tay, thậm chí chỉ thỏa thuận miệng.

Nhiều chủ sử dụng đất ban đầu đã qua đời hoặc chuyển nơi cư trú, trong khi hồ sơ lưu trữ qua các thời kỳ không đầy đủ, khiến việc xác minh nguồn gốc đất kéo dài và tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp, khiếu nại.

Không ít trường hợp đất khai hoang, lấn chiếm, tự chuyển mục đích sử dụng hoặc có nguồn gốc từ nông, lâm trường cũng gặp vướng mắc do thiếu căn cứ pháp lý để xem xét cấp sổ.

Một số diện tích đất công, đất cộng đồng hoặc đất đã hiến phục vụ công trình công cộng qua nhiều giai đoạn lịch sử cũng phát sinh tranh chấp, gây khó khăn cho công tác quản lý và giải quyết hồ sơ.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, một điểm nghẽn khác là hệ thống hồ sơ địa chính chưa đồng bộ. Bản đồ địa chính được lập qua nhiều thời kỳ với các hệ tọa độ khác nhau nên còn sai lệch so với hiện trạng.

Nhiều thửa đất đã thay đổi ranh giới, diện tích nhưng chưa được chỉnh lý trên hồ sơ. Ở nhiều nơi, cơ sở dữ liệu đất đai chưa hoàn thiện, việc tra cứu hồ sơ vẫn thực hiện thủ công, làm kéo dài thời gian thẩm định và giải quyết thủ tục.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng hồ sơ chuyển về cấp xã, phường tăng mạnh, trong khi đội ngũ công chức địa chính còn mỏng.

Hồ sơ được tiếp nhận từ nhiều đơn vị trước sáp nhập, phải rà soát, đối chiếu và đồng bộ lại toàn bộ dữ liệu. Một số tài liệu thất lạc hoặc chưa được bàn giao đầy đủ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ cấp sổ đỏ.

Trước thực tế này, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên yêu cầu UBND các xã, phường, đặc khu khẩn trương hoàn thành việc rà soát, thống kê và bổ sung đầy đủ số liệu về công tác cấp sổ đỏ lần đầu.

Việc tổng hợp phải phản ánh đúng thực trạng, xác định rõ những nhóm hồ sơ còn tồn đọng, nguyên nhân và đề xuất giải pháp xử lý để làm cơ sở xây dựng phương án tháo gỡ trên phạm vi toàn tỉnh.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lê Trọng Yên, Sở Nông nghiệp và Môi trường không chỉ hướng dẫn các địa phương xử lý dứt điểm những khó khăn thuộc thẩm quyền mà còn chủ động rà soát, phân loại từng nhóm vướng mắc để có hướng dẫn thống nhất trên toàn tỉnh.

Đối với những nội dung vượt thẩm quyền hoặc còn khoảng trống pháp lý, sở phải kịp thời tham mưu UBND tỉnh báo cáo cơ quan Trung ương xem xét, tháo gỡ, tránh để tình trạng mỗi địa phương vận dụng theo một cách khác nhau.

UBND tỉnh Lâm Đồng xác định, việc đẩy nhanh cấp sổ đỏ lần đầu không chỉ nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân mà còn là nhiệm vụ quan trọng để hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội và thu hút đầu tư trong giai đoạn mới.