Lâm Đồng mở dư địa phát triển điện mặt trời trên hồ thủy điện

Mở thêm không gian cho nguồn điện sạch

Ngày 19/8, tại Hội nghị lần thứ 12, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng thống nhất thông qua chủ trương đầu tư Dự án Nhà máy điện mặt trời KN Buôn Tua Srah.

Dự án được đề xuất tại xã Quảng Phú, có công suất thiết kế 312 MW, tương đương 390 MWp, tổng vốn đầu tư khoảng 7.744 tỷ đồng. Trong tổng diện tích dự kiến sử dụng khoảng 495,3 ha đất và mặt nước, riêng khu vực bố trí các tấm pin trên lòng hồ chiếm khoảng 487 ha.

Toàn bộ pin mặt trời được lắp đặt trên hệ giá đỡ phao nổi, cao khoảng 0,5 - 1 m. Dự án cũng dự kiến đầu tư hệ thống pin lưu trữ điện BESS với công suất tối thiểu bằng 10% công suất nhà máy, thời gian tích và lưu trữ điện trong 2 giờ.

Theo tiến độ đề xuất, nhà máy phải hoàn thành đầu tư xây dựng và đưa các hạng mục vào hoạt động chậm nhất trong quý II/2029.

Điểm đáng chú ý của KN Buôn Tua Srah không chỉ nằm ở quy mô công suất và vốn đầu tư, mà còn ở cách tiếp cận sử dụng mặt nước lòng hồ để phát triển nguồn điện mặt trời.

Theo Sở Tài chính Lâm Đồng, đến tháng 8/2026, tỉnh đã tiếp nhận 35 hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án nguồn điện theo Quy hoạch điện VIII, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và quy hoạch tỉnh. Tổng vốn đầu tư các dự án khoảng 75.600 tỷ đồng, sử dụng diện tích hơn 2.300 ha.

Trong số này có 14 dự án điện mặt trời, 10 dự án thủy điện, 4 dự án điện gió và 7 dự án lưới điện, trạm biến áp.

Đáng chú ý, nhiều dự án điện mặt trời được đề xuất triển khai trên các lòng hồ thủy điện hiện hữu như: Buôn Tua Srah, Buôn Kuốp, Sêrêpốk 3, Đắk Sin 1, Đồng Nai 2, Đại Ninh và Đa Dâng 3.

Sở Tài chính cũng đang trình UBND tỉnh xem xét chủ trương đối với 3 dự án điện mặt trời trên hồ thủy điện Hàm Thuận giai đoạn 1, Đại Ninh và Đa Mi giai đoạn 2.

Từ những dự án đang được đề xuất, điện mặt trời trên hồ thủy điện đang mở ra một hướng phát triển nguồn điện mới tại Lâm Đồng. Các hồ chứa hiện hữu trở thành không gian có thể khai thác thêm để phát triển năng lượng tái tạo mà không phải mở rộng quỹ đất theo cách truyền thống.

Một lợi thế khác là các dự án có thể khai thác hạ tầng điện đã được đầu tư cho các nhà máy thủy điện, từ trạm biến áp, hệ thống đấu nối đến mạng lưới truyền tải. Đây là cơ sở để nâng cao hiệu quả sử dụng hạ tầng và rút ngắn một số khâu trong quá trình phát triển nguồn điện.

Dự án Nhà máy điện mặt trời nổi trên hồ thủy điện Đồng Nai 2 là một ví dụ. Được UBND tỉnh Lâm Đồng chấp thuận chủ trương đầu tư vào tháng 7/2026, dự án có công suất 240 MW, tương đương 300 MWp, sản lượng điện bình quân khoảng 460 triệu kWh mỗi năm.

Công trình sử dụng khoảng 354,8 ha mặt nước lòng hồ, tổng vốn đầu tư gần 5.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành xây dựng vào quý III/2027 và hòa lưới điện quốc gia từ quý IV/2027.

Mô hình kết hợp giữa thủy điện và điện mặt trời nổi giúp khai thác thêm không gian mặt nước hồ chứa, đồng thời bổ sung nguồn điện tái tạo trên nền hạ tầng đã có. Đây cũng là hướng phát triển phù hợp với yêu cầu chuyển dịch năng lượng và tăng tỷ trọng nguồn điện sạch.

Đi cùng quy hoạch và mục tiêu tăng trưởng

Việc nhiều dự án điện mặt trời được đề xuất trên các hồ thủy điện cho thấy Lâm Đồng không chỉ có dư địa về tài nguyên, mà đang từng bước định hình hướng phát triển năng lượng tái tạo gắn với quy hoạch và hạ tầng hiện hữu.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên, các dự án điện mặt trời trên lòng hồ thủy điện phù hợp với Quy hoạch điện VIII, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và quy hoạch tỉnh. Đây cũng là những dự án năng lượng tái tạo được khuyến khích phát triển, có khả năng bổ sung nguồn điện và đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội.

Với đặc thù triển khai trên lòng hồ hiện hữu, các dự án có lợi thế khi không phải giải phóng mặt bằng theo cách thông thường. Riêng Dự án điện mặt trời KN Buôn Tua Srah, Công ty Thủy điện Buôn Kuốp, đơn vị quản lý hồ, cũng thể hiện sự đồng thuận cao với việc triển khai dự án.

Quan điểm này cho thấy hướng phát triển điện mặt trời nổi tại Lâm Đồng được đặt trong mối liên hệ giữa quy hoạch nguồn điện, khai thác hiệu quả tài nguyên và yêu cầu bổ sung năng lượng cho tăng trưởng.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, nhu cầu về nguồn điện ổn định và năng lượng sạch ngày càng lớn khi Lâm Đồng đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội. Việc khai thác thêm mặt nước các hồ thủy điện vì vậy có thể tạo ra một không gian mới cho các dự án năng lượng mà không gây thêm áp lực lớn lên quỹ đất.

Tuy nhiên, dư địa này cũng đi cùng những yêu cầu chặt chẽ về pháp lý và quản lý tài nguyên nước. Với Dự án KN Buôn Tua Srah, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu tiếp tục làm rõ căn cứ pháp lý, phạm vi sử dụng mặt nước và khả năng không phát sinh chồng lấn quyền quản lý, khai thác.

Theo kết luận ngày 29/7/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy giao UBND tỉnh rà soát, làm rõ tính phù hợp của việc đề xuất chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư trong trường hợp diện tích mặt nước thực hiện dự án đang được Nhà nước giao cho tổ chức khác quản lý, sử dụng.

Tỉnh yêu cầu việc triển khai không được ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân liên quan. Phạm vi dự án, quyền khai thác và sử dụng mặt nước phải được xác định rõ, tránh phát sinh tranh chấp, chồng chéo và các vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Đây là yêu cầu quan trọng bởi các hồ thủy điện không chỉ là không gian có thể phát triển điện mặt trời, mà còn gắn với chức năng phát điện, quản lý tài nguyên nước và hoạt động của các đơn vị đang quản lý công trình.

Cùng với đó, các dự án cần được đánh giá đầy đủ về tác động đến môi trường, hệ sinh thái và hoạt động khai thác, sử dụng hồ chứa. Đây sẽ là điều kiện để Lâm Đồng mở rộng không gian phát triển năng lượng tái tạo, đồng thời sử dụng hiệu quả, bền vững các nguồn tài nguyên hiện có.