Sẵn sàng “4 tại chỗ” phòng, chống thiên tai

Nhận diện nguy cơ, chủ động ứng phó

Trong phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Lâm Đồng luôn đặt yêu cầu chủ động phòng ngừa lên hàng đầu. Tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt là “phòng là chính, tích cực, chủ động, ứng cứu nhanh, có hiệu quả”, trong đó cứu người là ưu tiên cao nhất.

Ngay từ tháng 5/2026, Bộ CHQS tỉnh đã tổ chức kiểm tra, khảo sát các khu vực trọng điểm trên toàn tỉnh; tập trung vào những địa bàn có nguy cơ ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất đá, sụt lún, chia cắt giao thông và những nơi thường xuyên chịu tác động của thời tiết cực đoan. Trên cơ sở đó, cơ quan quân sự các cấp chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền chuẩn bị cơ sở vật chất, lực lượng, phương tiện và xây dựng phương án ứng phó phù hợp với từng địa bàn, từng cấp độ rủi ro.

Điểm đáng chú ý là phương án được cụ thể hóa đến từng khu vực, từng loại hình thiên tai. Đối với bão, áp thấp nhiệt đới, các địa bàn ven biển như: Liên Hương, Phan Rí Cửa, Bình Thạnh, La Gi, phường Phan Thiết… được xác định là khu vực trọng điểm cần tập trung theo dõi, bảo vệ. Cùng với đó là các mục tiêu quan trọng như: doanh trại, kho tàng, công trình quân sự; các tuyến giao thông huyết mạch của tỉnh, nhất là quốc lộ, tỉnh lộ, các tuyến đường đèo; khu dân cư, trường học và những khu vực trọng điểm về kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội.

Tương tự, những khu vực có nguy cơ xảy ra lũ quét, ngập sâu, sạt lở đất đá, sụt lún, vỡ hồ, đập, lốc xoáy, mưa đá… cũng được rà soát, khoanh vùng. Từ kết quả khảo sát thực tế, các tình huống giả định sát với đặc điểm từng địa bàn được xây dựng cùng phương án xử trí cụ thể. Qua đó tạo thế chủ động, không để bị động, bất ngờ trước những tình huống thiên tai có thể xảy ra.

Thiếu tướng Đinh Hồng Tiếng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh yêu cầu: “Cơ quan quân sự các địa phương bám chắc địa bàn, theo dõi sát diễn biến thời tiết, tuyệt đối không để bị động, bất ngờ. Khi xảy ra ngập lụt, người chỉ huy phải trực tiếp có mặt tại hiện trường, kịp thời tham mưu cấp ủy, chính quyền triển khai phương án ứng phó, ưu tiên cao nhất là bảo đảm an toàn tính mạng Nhân dân”.

Tinh thần chỉ đạo ấy đã được cụ thể hóa bằng những phương án sát thực tế ở các địa phương. Đơn cử như tại khu vực Bảo Lộc, trong đợt ngập lụt diễn ra trên địa bàn phường 3 Bảo Lộc và phường B’lao lực lượng quân sự địa phương đã phát huy tốt vai trò, tham gia ứng cứu nhanh và hiệu quả. Chủ tịch UBND phường B’lao Hoàng Bảo Nguyên cho biết, lực lượng quân sự và công an giữ vai trò nòng cốt trong công tác cứu hộ. Bên cạnh việc di dời người và tài sản, các lực lượng còn cắm biển cảnh báo, phân luồng giao thông, kiên quyết không để người và phương tiện đi vào khu vực nước sâu, bảo đảm an toàn tuyệt đối.

“4 tại chỗ” là trọng tâm

Để phương châm “4 tại chỗ” đi vào thực chất, Bộ CHQS tỉnh tập trung xây dựng lực lượng, chuẩn bị phương tiện, vật chất và tổ chức hiệp đồng chặt chẽ với các lực lượng trên địa bàn. Ban chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn các cấp thường xuyên được kiện toàn; lực lượng chuyên trách và kiêm nhiệm được tổ chức đủ thành phần. Tất cả các cơ quan, đơn vị, lực lượng đều được phân công nhiệm vụ cụ thể, sẵn sàng nhận và thực hiện nhiệm vụ khi có tình huống.

Toàn LLVT tỉnh đã xây dựng phương án huy động trên 5.000 cán bộ, chiến sĩ sẵn sàng tham gia phòng, chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn. Cùng với đó là hệ thống phương tiện, trang bị phục vụ cứu hộ, cứu nạn được chuẩn bị đồng bộ với hơn 500 xe các loại, ca nô, xuồng máy xúc, nhà bạt, máy phát điện, máy đục bê tông; gần 5.000 áo phao và hơn 3.000 phao tròn cứu sinh cùng nhiều trang bị chuyên dụng khác.

Không chỉ chuẩn bị lực lượng, phương tiện thuộc quyền, Bộ CHQS tỉnh còn xây dựng phương án phối hợp với Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Công an tỉnh; các đơn vị thuộc Quân khu 7 và Bộ Quốc phòng. Tùy diễn biến và mức độ nguy hiểm của thiên tai, lực lượng, phương tiện có thể được tăng cường, tạo thành thế trận ứng cứu nhiều tầng, nhiều hướng.

Một điểm mới trong tổ chức ứng phó thiên tai là phát huy cao nhất quyền chủ động của lực lượng tại chỗ. Khi xảy ra tình huống gây thiệt hại về người, tài sản hoặc có nguy cơ đe dọa an toàn Nhân dân, các đơn vị được quyền chủ động sử dụng lực lượng, phương tiện thuộc quyền để tổ chức ứng cứu ngay, không chờ chỉ đạo từ cấp trên; đồng thời nhanh chóng báo cáo Bộ CHQS tỉnh để kịp thời điều chỉnh, tăng cường lực lượng khi cần thiết. Cơ chế này giúp rút ngắn thời gian phản ứng, nhất là với những tình huống lũ quét, sạt lở, ngập sâu, nước dâng nhanh. Trong thiên tai, khi thời gian được tính bằng từng phút, trao quyền cho cơ sở cũng chính là trao thêm cơ hội bảo vệ tính mạng và tài sản của Nhân dân.

Trong thế trận phòng, chống thiên tai, cơ sở là nơi đầu tiên phát hiện nguy cơ và cũng là nơi quyết định tốc độ ứng phó. Vì vậy, Bộ CHQS tỉnh chỉ đạo Ban CHQS các xã, phường thường xuyên bám địa bàn, nắm chắc tình hình, phối hợp với cấp ủy, chính quyền rà soát các khu vực có nguy cơ ngập sâu, lũ quét, sạt lở; tổ chức lực lượng, phương tiện theo từng địa bàn, sẵn sàng xử lý tình huống ngay từ đầu. Các phương án phải không ngừng được bổ sung, điều chỉnh, hoàn thiện cho phù hợp. Bởi thực tiễn thiên tai luôn biến động, những phương án hiệu quả hôm nay có thể phải điều chỉnh trước một tình huống mới ngày mai.

Trong thời điểm hiện nay, khi mưa lớn kéo dài đang diễn ra trên nhiều địa bàn trong toàn tỉnh, song song với công tác chuẩn bị lực lượng, phương tiện, Ban CHQS các xã, phường, đặc khu đang đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân các phương án phòng, chống. Ông Nguyễn Đình Thông, trú đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường 2 Bảo Lộc, chia sẻ: “Mưa lớn là gia đình tôi lại để ý xem nước thoát có kịp không, chỗ nào quanh nhà bị ngập thì dọn ngay. Anh em quân sự, công an cũng thường xuyên nhắc bà con theo dõi thời tiết, có gì bất thường thì báo ngay. Được hướng dẫn cụ thể như vậy, người dân chúng tôi cũng chủ động hơn, biết việc gì cần làm trước để bảo đảm an toàn cho gia đình”.

Thiên tai không thể ngăn chặn, nhưng thiệt hại có thể được giảm thiểu bằng sự chuẩn bị từ trước. Với những gì đã và đang được thực hiện LLVT tỉnh luôn trong trạng thái sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống. “4 tại chỗ” được hiện thực hóa thành hành động ngay từ cơ sở, sức mạnh của cả hệ thống được phát huy, tạo điểm tựa vững chắc để bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân.