Siết kỷ cương trật tự xây dựng

Cưỡng chế không phải mục tiêu chính

Để siết chặt kỷ cương, UBND tỉnh đã ban hành Chỉ thị số 03/CT-UBND, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu. Chỉ thị quy định rõ trách nhiệm trực tiếp của chủ tịch UBND cấp phường, xã và trưởng đội quản lý trật tự đô thị nếu để xảy ra vi phạm kéo dài. Tinh thần chung là kiên quyết cưỡng chế, chấm dứt tình trạng “phạt để cho tồn tại”.

Tại các địa phương như phường Xuân Hương - Đà Lạt, Cam Ly - Đà Lạt, Xuân Trường - Đà Lạt hay xã Lạc Dương, các mô hình phản ứng nhanh đã được triển khai và đang cho thấy nỗ lực lớn của các địa phương để siết kỷ cương, hướng đến xử lý dứt điểm các vi phạm ngay từ giai đoạn đầu.

Tại nhiều phường, xã, công tác kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự xây dựng đang được đẩy mạnh. Các công trình vi phạm đều bị lập hồ sơ chặt chẽ, vận động, buộc tháo dỡ hoặc cưỡng chế trả lại hiện trạng. Đây là biện pháp bắt buộc để bảo đảm kỷ cương, bởi một công trình vi phạm được dung túng sẽ trở thành tiền lệ xấu, kéo theo hàng loạt sai phạm khác.

Ông Phạm Văn Phúc - Trưởng Phòng Kinh tế đô thị phường Lâm Viên - Đà Lạt cho biết: “Lãnh đạo UBND phường chỉ đạo, việc lập lại trật tự xây dựng trên đất lâm nghiệp, đất nông nghiệp là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, thực hiện nhất quán, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Vì vậy, thời gian qua, phòng phối hợp tăng cường rà soát, kiểm tra ngay từ cơ sở, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm từ khi mới phát sinh, hạn chế tình trạng công trình hoàn thiện mới xử lý, qua đó giảm khó khăn, chi phí trong quá trình cưỡng chế và thiệt hại cho người dân”.

Đối với các công trình vi phạm đã được phát hiện, cơ quan chức năng lập biên bản, ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính và yêu cầu thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định của pháp luật, trong đó tập trung kiểm tra, xử lý các trường hợp có dấu hiệu phân lô, bán nền trái quy định.

Bịt lỗ hổng trước khi cưỡng chế

Để tăng cường hiệu quả, nhất là ở khu vực địa hình phức tạp, đất nông nghiệp và lâm nghiệp xen kẽ khu dân cư rộng lớn, các địa phương đã ứng dụng công nghệ, bản đồ số, flycam trong theo dõi biến động đất đai, xây dựng. Việc chủ động phát hiện sớm sai phạm, đặc biệt là các trường hợp núp bóng trong nhà kính, nhà lưới, đánh dấu bước chuyển căn bản trong tư duy quản lý từ bị động sang chủ động ở địa phương.

Tại xã Lạc Dương, nơi có diện tích rừng lớn, công tác quản lý được thực hiện đồng bộ và quyết liệt trong cả quản lý bảo vệ rừng và trật tự xây dựng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, xã cho biết, đã xử lý 8 vụ vi phạm hành chính liên quan đến đất lâm nghiệp; gần đây nhất, trong tháng 8/2026, địa phương đã tổ chức tháo dỡ một công trình xây dựng không phép trên đất lâm nghiệp.

Ông Nguyễn Đắc Việt - Phó Chủ tịch UBND xã Lạc Dương khẳng định: “Xã luôn chú trọng công tác hướng dẫn người dân các quy định về sử dụng đất. Đối với xây dựng, xã triển khai đồng bộ với công tác bảo vệ rừng. Người dân ở đây không phải xin phép xây dựng nên xã tăng cường hướng dẫn chuyển mục đích sử dụng đất để xây dựng đúng quy định”.

Thực tế, quản lý xây dựng không thể tách rời quản lý đất đai. Công trình trái phép không chỉ phá vỡ quy hoạch mà còn gây áp lực lên hạ tầng và môi trường.

Đà Lạt và vùng phụ cận đang phát triển nhanh, nhưng sự phát triển không thể đánh đổi bằng đô thị lộn xộn, không tuân thủ quy hoạch. Mục tiêu cốt lõi của quản lý trật tự xây dựng không phải là thống kê số lượng cuộc cưỡng chế, mà là làm sao để số lượng công trình vi phạm giảm. Quản lý chặt chẽ từ sớm và xử lý triệt để từ gốc chính là chìa khóa giữ vững kỷ cương cho sự phát triển đô thị bền vững.