Tăng kỹ năng, giảm rủi ro cho học sinh trên không gian mạng

Nâng cao ý thức phòng ngừa

Gần 300 học sinh, phụ huynh và giáo viên các trường THPT Chuyên Trần Hưng Đạo, Phan Bội Châu - Phan Thiết, Phan Chu Trinh, Phan Thiết và Bùi Thị Xuân - Mũi Né vừa tham gia chương trình tuyên truyền phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng do Hội Khuyến học tỉnh phối hợp với Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05) Công an tỉnh Lâm Đồng tổ chức.

Những câu chuyện được đưa ra không xa lạ với học sinh như tin nhắn trúng thưởng, lời mời “việc nhẹ lương cao”, giả danh cơ quan công quyền, người thân nhờ chuyển tiền hay yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng...

Thay vì chỉ nghe phổ biến, học sinh được trao đổi, nhận diện tình huống và tự đưa ra cách xử lý. Từ những tình huống thực tế, cán bộ công an hướng dẫn các em nguyên tắc đơn giản nhưng quan trọng, không hoang mang, không vội chuyển tiền, không cung cấp mã OTP và cần kiểm tra lại thông tin trước khi thực hiện bất kỳ yêu cầu bất thường nào.

Theo đại diện Phòng PA05, cách tuyên truyền thông qua tọa đàm và tình huống thực tế giúp học sinh dễ hình dung, chủ động hơn trong việc nhận diện thủ đoạn của tội phạm. Khi được trang bị kỹ năng, các em cũng có thể chia sẻ kiến thức với cha mẹ, người thân và bạn bè, góp phần nâng cao ý thức phòng ngừa trong cộng đồng.

Em Văn Công Huy - lớp 11 chuyên Toán, Trường THPT Chuyên Trần Hưng Đạo (phường Phú Thủy) cho biết: “Mạng xã hội giúp em học tập và kết nối thuận tiện hơn. Qua buổi tuyên truyền, em biết thêm cách nhận diện lừa đảo và những dấu hiệu bất thường, từ đó cẩn trọng hơn khi tiếp nhận thông tin, sử dụng mạng xã hội”.

Cùng tham dự chương trình, em Trần Lê Bảo Thi, học sinh Trường THPT Phan Chu Trinh - Phan Thiết chia sẻ: “Những kiến thức được trang bị tại buổi tuyên truyền, em sẽ nhắc nhở bạn bè và người thân cùng chú ý khi sử dụng mạng xã hội. Nếu gặp trường hợp đáng ngờ, em sẽ không tự xử lý mà cần nói ngay với cha mẹ hoặc thầy cô”.

Bảo vệ học sinh từ nhiều phía

Lừa đảo trên không gian mạng là một trong nhiều nguy cơ học sinh có thể gặp phải khi internet ngày càng gắn chặt với học tập và đời sống. Từ thực tế đó, Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng xây dựng kế hoạch triển khai chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 - 2030” trong toàn ngành.

Mục tiêu là trang bị cho học sinh kỹ năng tự bảo vệ và xây dựng môi trường số an toàn trong trường học. Đến năm 2027, ít nhất 60% cơ sở giáo dục phổ thông được hướng dẫn triển khai các giải pháp bảo vệ trẻ em trên mạng; đến năm 2030 phấn đấu đạt 100%. Nội dung tập trung vào bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhận diện lừa đảo, thông tin xấu độc, bắt nạt, dụ dỗ và xâm hại trên mạng.

Cách tuyên truyền cũng được định hướng gần gũi với lứa tuổi học sinh. Các trường lồng ghép nội dung qua sinh hoạt dưới cờ, hoạt động trải nghiệm, Đoàn - Đội, tư vấn tâm lý; khuyến khích xây dựng video ngắn, infographic, góc truyền thông, câu hỏi tình huống để học sinh dễ tiếp cận, ghi nhớ và biết cách ứng xử. Hằng năm, mỗi cơ sở giáo dục tổ chức ít nhất một hoạt động về kỹ năng số, an toàn trực tuyến; rà soát việc bảo vệ dữ liệu học sinh, xây dựng kênh tiếp nhận, tư vấn và hỗ trợ khi các em gặp rủi ro. Giáo viên, cán bộ phụ trách được bồi dưỡng kỹ năng xử lý; phụ huynh được hướng dẫn đồng hành cùng con, giúp học sinh sử dụng internet an toàn, chủ động hơn.

Có thể thấy, môi trường mạng mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Trang bị kỹ năng sớm, có kênh hỗ trợ và sự đồng hành của gia đình sẽ giúp học sinh chủ động bảo vệ mình, sử dụng công nghệ an toàn và hiệu quả hơn.