Trao sinh kế bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số

Tạo cơ hội thoát nghèo cho đồng bào

Tại thôn Trung Lâm, xã Đông Giang, anh K’Văn Tộc là một trong những hộ từng được hưởng lợi từ chính sách hỗ trợ sinh kế. Trước đây, gia đình anh Tộc thuộc diện hộ nghèo. Từ 2 con bò sinh sản hỗ trợ, nhờ chịu khó chăm sóc, gây đàn, đến nay, đàn bò đã phát triển lên 6 con, ngoài ra anh còn trồng hoa màu tăng thu nhập. Từ hỗ trợ ban đầu, gia đình anh đã có sinh kế bền vững, có nguồn thu ổn định và thoát nghèo vào cuối năm 2025.

“Trước đây, cuộc sống gia đình còn nhiều khó khăn. Được Nhà nước hỗ trợ bò sinh sản, mình cố gắng chăm sóc, phát triển đàn bò và làm thêm rẫy. Nhờ vậy, kinh tế gia đình từng bước ổn, nên rất phấn khởi và sẽ tiếp tục chăm chỉ làm ăn để cuộc sống ấm no hơn”, anh Tộc chia sẻ. Cùng với hỗ trợ con giống, vật nuôi, chương trình còn tạo điều kiện để hộ nghèo, cận nghèo tiếp cận vốn ưu đãi, đầu tư sản xuất, cải thiện nhà ở. Nhiều hộ DTTS đã chủ động lựa chọn hướng phát triển kinh tế phù hợp. Hộ K’Thị Ẩn ở thôn 2 sử dụng vốn vay ưu đãi để chuyển đổi gần 2 ha điều già cỗi, kém hiệu quả sang trồng cà phê xen canh thêm sầu riêng.

Theo chị K’Thị Huyên, Trưởng thôn Trung Lâm, thôn có 450 hộ, 1.192 nhân khẩu, phần lớn là đồng bào K’ho. Từ nguồn lực chương trình, người dân được hỗ trợ bò, vốn sản xuất, từng bước thay đổi cách làm, mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi cây trồng kém hiệu quả sang cà phê, sầu riêng, đầu tư hệ thống tưới, nâng hiệu quả sản xuất. Chị Huyên mong tiếp tục đầu tư các tuyến đường xuống cấp, nhất là đường liên thôn Xóm 8, Xóm 4 và đường vào khu sản xuất, tạo thuận lợi để vận chuyển nông sản, phát triển kinh tế.

Gắn sinh kế với chuỗi giá trị, nâng hiệu quả nguồn lực

Đông Giang là xã khu vực III, với 1.281 hộ, 5.227 nhân khẩu, đồng bào DTTS K’ho, Raglai chiếm 86,99%. Cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của xã còn 4,97%, thu nhập bình quân đạt 52 triệu đồng/người/năm. Ông Phùng Như Hồ - Chủ tịch UBND xã Đông Giang cho biết, năm 2026, Đông Giang được phân bổ hơn 5,67 tỷ đồng thực hiện chương trình.

Trong đó, hơn 1,54 tỷ đồng vốn sự nghiệp thực hiện Hợp phần 2, tập trung vào các nội dung đặc thù phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi. Hiện địa phương đang hoàn thiện các thủ tục để đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân nguồn vốn, qua đó tiếp tục tạo thêm sinh kế, cải thiện hạ tầng và mở rộng cơ hội phát triển kinh tế cho người dân.

Tại xã Hàm Thạnh, ông Nguyễn Đình Quang - Chủ tịch UBND xã cho biết, từ kết quả giai đoạn 2021 - 2025, việc triển khai các chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030 được định hướng theo cách tiếp cận mới. Ba chương trình được tích hợp, tạo điều kiện lồng ghép nguồn lực; riêng Hợp phần 2 tập trung chuyển từ hỗ trợ giảm nghèo trước mắt sang tạo nền tảng giảm nghèo bền vững.

Theo đó, hỗ trợ sinh kế không còn dừng ở những mô hình nhỏ lẻ mà hướng tới các chuỗi sinh kế có tính liên kết, ổn định và khả năng chống chịu tốt hơn trước biến đổi khí hậu, biến động thị trường, thiên tai, dịch bệnh. Cùng với phát triển sản xuất, địa phương chú trọng đầu tư hạ tầng thiết yếu, tạo nền tảng để người dân ổn định cuộc sống và phát triển kinh tế lâu dài. Hàm Thạnh có 4.140 hộ với 16.306 người, đồng bào DTTS chiếm khoảng 26% dân số, chủ yếu là đồng bào Raglai.

Trong chuyến khảo sát chuyên đề về thực hiện các chương trình MTQG tại Đông Giang và Hàm Thạnh, bà Trịnh Thị Tú Anh - ĐBQH hoạt động chuyên trách, Ủy viên Ủy ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Trưởng đoàn khảo sát, đề nghị các địa phương đẩy nhanh giải ngân vốn năm 2026, cơ cấu hài hòa nguồn lực cho đầu tư hạ tầng và phát triển sinh kế. Ưu tiên những hạng mục tác động trực tiếp đến đời sống người dân, sản xuất như điện, nước sinh hoạt, thủy lợi, kênh mương. Gắn mô hình sinh kế với đầu ra sản phẩm, kiểm soát dịch bệnh và mục tiêu giảm nghèo thực chất, hạn chế tái nghèo...