Từ hiệu lực, hiệu quả đến nền hành chính hiện đại

Hiệu lực trong kiện toàn bộ máy

Nói đến hiệu lực của chính quyền địa phương 2 cấp ở Lâm Đồng trước hết cần khẳng định khả năng triển khai và năng lực tái cấu trúc tổ chức và quản lý, điều hành thông qua việc nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy, nhân sự một cách quyết liệt, khoa học trên quy mô rộng lớn.

Vì vậy, ngay sau khi sáp nhập, tỉnh đã nhanh chóng ổn định, định hình bản đồ hành chính cấp cơ sở với 124 đơn vị hành chính cấp xã bao gồm: 103 xã, 20 phường và 1 đặc khu. Còn ở cấp tỉnh, bộ máy được thu gọn tối đa 14 sở, ngành và 2 tổ chức tương đương. Đồng thời, để tạo cơ sở pháp lý cho việc thực thi công vụ, UBND tỉnh đã hoàn thành việc phê duyệt danh mục vị trí việc làm công chức đối với 100% xã, phường, đặc khu, cùng đó là 5/15 sở, ban, ngành thuộc tỉnh. Riêng đối với viên chức, UBND tỉnh đã ban hành quyết định ủy quyền cho người đứng đầu cơ quan, đơn vị tự phê duyệt vị trí việc làm viên chức và bản mô tả công việc theo thẩm quyền.

Việc giảm bớt đầu mối trung gian, tiến tới tiết kiệm nguồn ngân sách cũng được Lâm Đồng tiến hành thông qua việc sắp xếp lại các thôn, tổ dân phố. Và sau sắp xếp, số lượng từ 2.503 thôn, tổ dân phố sẽ chỉ còn 1.107 thôn, tổ dân phố mới cùng với 270 thôn, tổ dân phố được giữ nguyên.

Bảo đảm tinh, gọn

Sự quyết liệt trong điều hành còn thể hiện ở việc quản lý tối ưu nguồn lực con người đặt trong bối cảnh dựa trên tổng số biên chế mà Trung ương tạm giao. Theo đó, tổng biên chế được Bộ Chính trị giao là 67.174 cán bộ, công chức, viên chức; Lâm Đồng đã chủ động điều chuyển 580 nhân sự giữa khối Đảng và chính quyền, giữa cấp tỉnh và cấp xã, nhằm giải quyết tình trạng thừa thiếu cục bộ. Song song đó, tỉnh cũng thực hiện tinh giản biên chế đối với 919 trường hợp và sắp xếp lại 146 trường hợp không chuyên trách cấp xã.

Đặc biệt, sau khi sắp xếp hình thành thôn, tổ dân phố mới kéo theo số lượng nhân lực hoạt động không chuyên trách ở cơ sở - nơi gần dân nhất - giảm mạnh từ 7.781 người xuống còn 4.058 người, tương đương giảm 3.723 người nghỉ theo chế độ. Điều này được xem là chỉ dấu không chỉ góp phần tiết kiệm nguồn ngân sách mà còn nâng cao trách nhiệm và hiệu quả hoạt động của đội ngũ được coi là sát dân nhất tại địa bàn cơ sở.

Hiệu quả vận hành

Theo báo cáo số 318 của UBND tỉnh trình Chính phủ, việc đầu tư đồng bộ hạ tầng số hiện đại giúp hệ thống vận hành trơn tru. Đến nay, 100% cơ quan Đảng và Nhà nước từ tỉnh đến xã đã kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng; hệ thống hội nghị trực tuyến thông suốt đến 248 điểm cầu từ tỉnh đến cấp xã.

Việc xóa bỏ rào cản giấy tờ được hiện thực hóa khi tỉnh đã cấp 16.360 chứng thư số chuyên dùng công vụ và có đến 100% lãnh đạo, công chức trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính được trang bị chữ ký số với tỷ lệ văn bản điện tử ký số đạt 93,77%. Bên cạnh đó, công tác số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 90,98% và tỷ lệ khai thác, tái sử dụng dữ liệu số hóa đạt tới 93,36%, tạo điều kiện vững chắc cho một nền hành chính không giấy tờ.

Một thành tích đáng kể khác cần nói tới với tổng danh mục 1.977 thủ tục hành chính của cấp tỉnh, cấp xã khiến cho hệ thống “Một cửa liên thông” đã vận hành với công suất tối đa nhưng vẫn đem lại kết quả tích cực.

Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2026, Văn phòng UBND tỉnh đã giải quyết và trả kết quả đúng hạn đạt tỷ lệ 100% đối với 323 hồ sơ liên thông điện tử; còn ở khối các sở, ngành, tỷ lệ hồ sơ giải quyết trước hạn và đúng hạn đạt 98,19%. Ở cấp xã đã giải quyết đúng hạn lên tới 98,11%. Với khối lượng hồ sơ được giải quyết trực tuyến đúng hạn này đã chứng minh sống động cho sự dịch chuyển từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ” ở Lâm Đồng.

Tựu trung, để đánh giá hiệu quả phục vụ của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp có lẽ không đơn vị đo lường nào có thể kiểm chứng tốt hơn bằng sự hài lòng của người dân và tốc độ xử lý thủ tục hành chính. Và điều này được định vị trên “bản đồ số” của cả nước đó là: Chỉ số Cải cách hành chính của Lâm Đồng xuất sắc đứng thứ 7, còn Chỉ số Hài lòng của người dân xếp thứ 12 và Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh vững vàng trong “Top Khá” trong cả nước.

“Đến nay, có thể khẳng định hệ thống chính trị của tỉnh cơ bản đã vượt qua giai đoạn đầu sau sắp xếp, bộ máy từng bước vận hành nền nếp, hoạt động của các cấp, các ngành, địa phương cơ bản thông suốt” - đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh cho biết tại Kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh mới đây.

Hướng đến nền hành chính hiện đại

Dù đạt được những bước tiến dài mang tính đột phá, tuy nhiên báo cáo của UBND tỉnh cũng đã thẳng thắn nhìn nhận những vấn đề nội tại cần giải quyết trong giai đoạn tới. Đó là tổ chức bộ máy chưa thực sự đồng bộ; một số vị trí còn thiếu, chưa bố trí đầy đủ; hay như chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chưa đồng đều, nhất là ở cấp xã; một bộ phận còn hạn chế về chuyên môn, ứng dụng công nghệ thông tin và kỹ năng xử lý công việc trong điều kiện được phân quyền rất mạnh...

Đó là chưa kể sự thiếu đồng bộ về hạ tầng công nghệ trong kết nối, liên thông dữ liệu giữa Trung ương và địa phương.

Để khắc phục những hạn chế trên, theo một số cán bộ cơ sở, tỉnh cần khơi thông các luồng dữ liệu với các cơ quan Trung ương; khẩn trương ban hành hướng dẫn quy trình nghiệp vụ chuyên ngành thống nhất đối với cấp xã; đồng thời đào tạo cán bộ theo hướng “cầm tay chỉ việc”. Đặc biệt, kết hợp ban hành chính sách thu hút nguồn nhân lực, biệt phái cán bộ giỏi về cắm chốt tại vùng khó khăn.

Nhìn một cách tổng thể, những kết quả đạt được của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Lâm Đồng bảo đảm hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng nhu cầu của người dân, doanh nghiệp. Theo đó, khi các “mảnh ghép” về liên thông dữ liệu và năng lực số của cán bộ cơ sở được hoàn thiện, Lâm Đồng chắc chắn sẽ tạo ra một nền hành chính hiện đại, trở thành điểm sáng quản trị công của cả nước.

Bởi theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành chính quyền 3 cấp chỉ ra rằng: Giá trị của việc tinh gọn bộ máy không thể được đo bằng số lượng đầu mối giảm đi hay số cơ quan được sáp nhập, mà phải được kiểm chứng bằng chất lượng điều hành, hiệu quả xử lý công việc, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp, cũng như khả năng tạo ra động lực phát triển mới. Năng lực thực thi của cấp cơ sở, đặc biệt là cấp xã, được xem là thước đo quan trọng đối với hiệu quả của mô hình tổ chức mới. Điều này đòi hỏi phải rà soát lại vị trí việc làm, bố trí đúng người đúng việc, tăng cường cán bộ có chuyên môn sâu cho cơ sở, đồng thời có cơ chế đào tạo, bồi dưỡng và chính sách phù hợp để giữ chân và phát huy nguồn nhân lực.