Chính quyền địa phương 2 cấp phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn

Tinh gọn, ổn định tổ chức

Ngày 1/7/2025, tỉnh Lâm Đồng mới chính thức được thành lập trên cơ sở hợp nhất 3 tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận và Đắk Nông. Không gian phát triển được mở rộng với diện tích hơn 24.233 km², quy mô dân số trên 3,9 triệu người và 124 đơn vị hành chính cấp xã. Sau 1 năm triển khai, bộ máy mới từng bước vận hành ổn định, hiệu lực, hiệu quả, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới cần tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng kỳ vọng của người dân và doanh nghiệp.

Ngay từ những ngày đầu thành lập tỉnh mới, Lâm Đồng đứng trước nhiệm vụ chưa từng có tiền lệ: vừa tổ chức lại không gian hành chính, kiện toàn hệ thống chính trị, vừa bảo đảm mọi hoạt động quản lý nhà nước không bị gián đoạn. Với quy mô 124 xã, phường, đặc khu; 2.773 thôn, tổ dân phố; 128 đảng bộ trực thuộc Tỉnh ủy... việc vận hành thống nhất một bộ máy hành chính trên địa bàn rộng lớn là thách thức rất lớn.

Thuận lợi lớn nhất là tỉnh bước vào quá trình chuyển đổi trong bối cảnh kinh tế - xã hội tiếp tục duy trì ổn định, quốc phòng, an ninh được giữ vững, hệ thống chính trị được củng cố, đội ngũ cán bộ từng bước được chuẩn hóa. Đặc biệt, sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ của Trung ương cùng Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đã tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị. Cùng với đó, cải cách hành chính, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin được đẩy mạnh, trở thành nền tảng quan trọng giúp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từng bước đi vào nền nếp, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng hiệu quả hơn.

Về công tác kiện toàn tổ chức bộ máy, đối với khối Đảng và các tổ chức chính trị - xã hội, sau sắp xếp, Tỉnh ủy còn 2 đảng ủy trực thuộc, giảm 66,6% đầu mối. Các cơ quan tham mưu, giúp việc Tỉnh ủy còn 5 cơ quan, giảm 66,6%. Khối MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội hợp nhất còn 1 cơ quan, giảm 94,4% đầu mối. Các hội quần chúng được sắp xếp từ 40 hội xuống còn 16 hội.

Nâng cao hiệu lực, hiệu quả phục vụ Nhân dân

Bên cạnh những kết quả tích cực sau 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, Lâm Đồng cũng thẳng thắn nhìn nhận nhiều khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Trước hết là hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và các quy định hướng dẫn chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn. Một số quy định của Trung ương trong các lĩnh vực chuyên ngành còn chậm được ban hành hoặc chưa thống nhất, đặc biệt liên quan đến phân cấp, phân quyền và quy trình xử lý nghiệp vụ sau khi thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp. Điều này khiến nhiều địa phương lúng túng trong tổ chức thực hiện, phải vừa làm vừa chờ hướng dẫn, ảnh hưởng đến tiến độ và tính chủ động trong giải quyết công việc.

Một khó khăn khác là sự thiếu đồng bộ trong tổ chức bộ máy giữa một số ngành. Thực tế cho thấy, sau khi ngành kiểm sát tổ chức lại các viện kiểm sát nhân dân cấp huyện thành các viện kiểm sát khu vực, trong khi lực lượng công an lại vận hành theo mô hình công an cấp xã và tổ điều tra địa bàn, đã phát sinh những bất cập trong phối hợp điều tra, truy tố ở một số nơi. Đây là vấn đề không chỉ liên quan đến tổ chức bộ máy mà còn tác động trực tiếp đến hiệu quả thực thi pháp luật và xử lý các vụ việc ngay từ cơ sở.

Chế độ biên chế, tiền lương, phụ cấp đối với công chức cấp xã chưa thực sự tương xứng với khối lượng công việc ngày càng tăng. Trong khi đó, nguồn lực tài chính phân bổ cho cấp xã sau sắp xếp ở một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, khiến chính quyền cơ sở gặp khó khăn trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ cũng như thu hút, giữ chân đội ngũ cán bộ có năng lực.

Đặc biệt, áp lực lớn nhất đang dồn lên cấp xã - nơi trực tiếp tiếp nhận phần lớn nhiệm vụ từ cấp huyện và một số nhiệm vụ được phân cấp từ cấp tỉnh. Trong khi biên chế chưa được bổ sung tương xứng, thậm chí còn có xu hướng tinh giản, nhiều công chức phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực, xử lý khối lượng công việc lớn hơn trước rất nhiều. Nếu không có giải pháp kịp thời về biên chế, đào tạo, ứng dụng công nghệ và cải tiến quy trình quản lý, nguy cơ quá tải, phát sinh sai sót trong thực thi công vụ là điều khó tránh khỏi.

“

Với quyết tâm chính trị cao, sự đoàn kết, thống nhất của toàn hệ thống chính trị, tỉnh Lâm Đồng tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh chuyển đổi số, tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế và nguồn lực, xây dựng nền hành chính hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo thành công.

Đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh nhấn mạnh tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Nhìn nhận đầy đủ những khó khăn trên không phải để phủ nhận những kết quả đạt được, mà chính là cách tiếp cận cầu thị nhằm tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Thực tiễn của Lâm Đồng cũng cho thấy, khi những “điểm nghẽn” về thể chế, tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực và hạ tầng số được tháo gỡ đồng bộ, mô hình chính quyền mới sẽ phát huy mạnh mẽ hơn vai trò kiến tạo phát triển, phục vụ Nhân dân và tạo nền tảng vững chắc để địa phương thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn 2026 - 2031.