Giữ mạch nguồn truyền thống ở ngôi trường vùng sâu

Trường THCS Tân Thượng nằm ngay trong vùng dân tộc thiểu số xã Đinh Trang Thượng, với trên 90% học sinh là người dân tộc K’ho. Thế nhưng, nhà trường cũng như chính quyền xã đều nhận thấy, các em học sinh, mặc dù được sinh ra và lớn lên trong một môi trường văn hóa đặc sắc của dân tộc mình, nhưng lại thiếu kiến thức sâu sắc về lịch sử dân tộc. Bởi vậy, chúng tôi xác định, phải thu hút các em, hướng dẫn các em học tập và lưu giữ truyền thống văn hóa của dân tộc mình, ông Nguyễn Văn Dũng - Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ.

Làm sao để học sinh quay lại với văn hóa dân tộc một cách nhẹ nhàng, dễ tiếp cận nhất là câu hỏi được Ban Giám hiệu nhà trường trăn trở. Ông Nguyễn Văn Dũng nhớ lại, nhà trường xác định mở lớp truyền dạy cồng chiêng và dạy chữ viết cho học sinh người dân tộc K’ho cũng như triển khai mặc trang phục dân tộc đến trường trong các em học sinh, giúp các em “làm quen lại từ đầu” với truyền thống cha ông.

Vậy là năm 2023, Câu lạc bộ Cồng chiêng - múa xoang của Trường THCS Tân Thượng ra đời với số lượng người tham gia ban đầu gần 60 thành viên. Nhà trường phối hợp cùng giáo viên người địa phương, các nghệ nhân dân gian trong khu vực tổ chức các lớp dạy đánh cồng chiêng, múa xoang cho các bạn học sinh. Đồng thời, trường mở lớp dạy tiếng K’ho, quy định các em mặc trang phục dân tộc tới trường vào thứ 2 đầu tháng cũng như trong các dịp lễ, tết.

K’Tùng, học sinh lớp 9A1 đã quen với việc thường xuyên mặc bộ đồ truyền thống K’ho màu xanh chàm tới trường. K’Tùng bảo, không riêng em, hầu hết học sinh trong trường đều có những bộ đồ cổ truyền đẹp, được dệt từ bàn tay người bà, người mẹ, người chị, mang những hoa văn dáng núi, dáng sông của người vùng cao nguyên. Những tiết chào cờ, những ngày hội vui, các bạn đánh chiêng, múa xoang trong bộ đồ truyền thống, đầy tự hào về truyền thống K’ho.

“Các bạn đánh chiêng - múa xoang rất giỏi, thường xuyên tham gia các hội diễn trong và ngoài xã, lên tỉnh biểu diễn nữa. Em cũng cố gắng để học thật tốt các điệu chiêng, gìn giữ âm nhạc của ông bà”, K’Tùng bẽn lẽn.

“Khi thực hiện đưa văn hóa bản địa vào nhà trường, chúng tôi được địa phương cũng như cha mẹ học sinh ủng hộ nhiệt tình. Các gia đình may quần áo dân tộc cho con em, tạo điều kiện và nhắc nhở các con tham gia học chữ K’ho, học cồng chiêng, múa xoang. Sự tham gia của gia đình và đội ngũ giáo viên người bản địa, các nghệ nhân dân gian đã giúp chúng tôi duy trì được phong trào từ nhiều năm nay”, ông Nguyễn Văn Dũng chia sẻ. Ông khẳng định, nhà trường luôn xây dựng một không gian học tập tích cực, nơi mà học sinh không chỉ tiếp nhận tri thức văn hóa mà còn thực hành và trải nghiệm trực tiếp những hoạt động truyền thống của dân tộc.

Mô hình “Bảo tồn các văn hóa đặc trưng của người dân tộc K’ho cho học sinh Trường THCS Tân Thượng” là mô hình Dân vận khéo của xã Đinh Trang Thượng, ông Triệu Trí Kiên - Bí thư Đảng bộ xã cho biết. Ông khẳng định, đưa văn hóa bản địa vào nhà trường nhằm huy động sức mạnh cộng đồng, tạo sự đồng thuận và hình thành những giải pháp đồng bộ, bài bản và bền vững trong công tác gìn giữ văn hóa dân tộc tại địa phương. Đây là một mô hình hay, được thầy, trò nhà trường cũng như toàn thể cộng đồng ủng hộ nhiệt tình, chứng tỏ được hiệu quả và sức sống lâu dài với những lớp học trò của mảnh đất vùng sâu Đinh Trang Thượng.