Kỳ 2: Ðứng vững từ “thế chân kiềng” trách nhiệm

Giao việc đúng người, trao quyền đúng mức, kiểm soát đúng lúc tạo nên thế “kiềng ba chân” giữ cho mỗi cấp, mỗi ngành rõ việc, rõ quyền, rõ trách nhiệm. Tại Lâm Đồng, chặng nước rút năm 2026 đang đặt ra các yêu cầu ấy để bảo đảm các kết quả cũng như nơi tạo ra hiệu quả thực sự trong việc phân công, phân quyền và kiểm soát được kiểm chứng qua thực tiễn.

Giao đúng việc, trao đúng quyền

Nhiệm vụ giao xuống cơ sở chỉ tạo chuyển động khi rõ người chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và cơ chế kiểm tra kết quả; trong đó kết quả giải ngân vốn đầu tư công thể hiện rõ nhất trước yêu cầu này. Năm 2026, Lâm Đồng được giao hơn 20.100 tỷ đồng kế hoạch vốn đầu tư công. Đến hết tháng 4, tỷ lệ giải ngân mới đạt 4,8%, thuộc nhóm thấp của cả nước. Tỉnh xác định nguyên nhân chủ quan vẫn là sự thiếu quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện, nhất là giải phóng mặt bằng.

Ngay từ tháng 4, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười xác định đầu tư công là “điểm nghẽn” cần khơi thông, yêu cầu nhiệm vụ thuộc thẩm quyền nào phải được giải quyết ở cấp đó; bí thư xã, phường, đặc khu phải theo dõi, “bắt mạch” và chịu trách nhiệm về tiến độ từng dự án.

Đến ngày 19/5, khối xã, phường, đặc khu mới giải ngân 11,08%; trong đó 54 địa phương chưa phát sinh giải ngân. Riêng xã Đức Lập được giao 15,6 tỷ đồng cho 9 dự án nhưng chưa giải ngân đồng nào. Chủ tịch UBND tỉnh đã yêu cầu làm rõ trách nhiệm của từng địa phương; đồng thời tính đến việc luân chuyển, thay thế cán bộ ở những vị trí không đảm đương được nhiệm vụ.

Cách điều hành vì thế chuyển sang yêu cầu rõ hơn, giao đúng người, theo sát tiến độ và kiểm đếm bằng kết quả. Sáu tổ công tác do các Phó Chủ tịch UBND tỉnh phụ trách được thành lập để kiểm tra, tháo gỡ vướng mắc theo từng dự án; tiến độ được theo dõi hằng tuần, tháng, gắn với người phụ trách và tiến độ công việc.

Sự chuyển động ấy đã được nhìn thấy bằng kết quả. Từ 4,8% vào tháng 4, tỷ lệ giải ngân toàn tỉnh tăng lên 30% vào cuối tháng 7 và đạt 41,3%, tương đương hơn 8.513 tỷ đồng vào ngày 4/9. Riêng khối xã, phường, đặc khu từ 6% ngày 18/5 đã vượt 53% sau hơn 40 ngày; cả 124 đơn vị xã, phường và đặc khu đều vượt 40% kế hoạch vốn được giao đầu năm. Xã Đức Lập cũng tạo được bước chuyển tương ứng khi đến đầu tháng 8, từ một địa phương chưa phát sinh giải ngân đã vươn lên đạt 46,49%, vượt mức 45% kế hoạch tỉnh giao.

Nhưng chuyển động không đồng nghĩa với hoàn thành nhiệm vụ. Đầu tháng 9, khối các ban quản lý dự án vẫn là “điểm nghẽn” lớn khi quản lý hơn một nửa tổng vốn đầu tư công của tỉnh nhưng tỷ lệ giải ngân mới đạt 37,68%.

Đến ngày 15/8, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu, lấy tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công làm tiêu chí đánh giá chất lượng và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ. Tại cuộc làm việc ngày 8/9, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh tiếp tục yêu cầu làm rõ từng dự án vướng ở đâu, nguyên nhân thuộc về đâu, giải pháp nào và ai chịu trách nhiệm; đơn vị không đạt tỷ lệ theo yêu cầu vào cuối tháng 10 sẽ phải thay người.

Tại Hội nghị đánh giá tình hình kinh tế - xã hội 9 tháng vào ngày 2/10, người đứng đầu chính quyền tỉnh nhấn mạnh 4 yêu cầu: “Trách nhiệm, hành động, kết quả và xử lý”. Theo đó, phải xác định rõ trách nhiệm để hành động đúng, trúng; lấy kết quả cụ thể làm căn cứ xử lý, khen thưởng, nhân rộng mô hình hiệu quả. Đồng thời, kiểm điểm, phê bình những trường hợp không hoàn thành nhiệm vụ.

Giữ kỷ cương, kiểm soát quyền lực

Trách nhiệm được đặt vào kết quả công việc cũng đồng nghĩa thẩm quyền phải được đặt trong khuôn khổ kiểm soát. Sau sắp xếp, Lâm Đồng với không gian quản lý rộng lớn hơn, đặt ra yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong thực thi quyền lực. Trong điều kiện ấy, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (PCTNLPTC) được Tỉnh ủy đặt ra ngay từ khâu phòng ngừa, với phương châm nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa.

Tại Phiên họp thứ 5, Ban Chỉ đạo PCTNLPTC tỉnh ngày 16/7, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Y Thanh Hà Niê Kđăm nhấn mạnh trách nhiệm người đứng đầu, yêu cầu phòng ngừa từ sớm, từ xa, tăng cường kiểm tra, giám sát và phát huy vai trò của HĐND, MTTQ, báo chí, Nhân dân. Đồng chí yêu cầu: “Tất cả tập trung xử lý dứt điểm các vi phạm theo đúng quy định của pháp luật, tuyệt đối không nể nang, né tránh”.

Đến cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo ngày 7/9, yêu cầu ấy được đặt vào những vụ án, vụ việc và dự án đang chậm tiến độ. Người đứng đầu Đảng bộ tỉnh yêu cầu rà soát toàn diện, đánh giá khách quan, xác định rõ lộ trình, nhiệm vụ, cơ quan chủ trì và trách nhiệm phối hợp; quá trình xử lý phải đúng thẩm quyền, đúng quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh: “Mục tiêu là xử lý dứt điểm những tồn tại, khơi thông nguồn lực cho phát triển nhưng phải bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định, không để thất thoát tài sản của Nhà nước”. Đến hết 9 tháng, tỉnh đã tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho 188/365 dự án ngoài ngân sách, còn 177 dự án tiếp tục được xử lý.

Cùng với kiểm tra từ bên trong bộ máy, Lâm Đồng mở thêm kênh tiếp nhận thông tin từ xã hội. Quy định số 784-QĐ/TU ngày 28/4/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy quy định việc mua tin phục vụ PCTNLPTC, bảo mật người cung cấp và xem xét chi từ 500.000 đồng đến 10 triệu đồng đối với nguồn tin có giá trị. Với nguồn tin phản ánh nguy cơ gây thiệt hại lớn cho Nhà nước, tổ chức hoặc cá nhân, thời hạn xem xét, thụ lý là 5 ngày làm việc.

Đến Phiên họp thứ 6, Ban Chỉ đạo ngày 2/10, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng yêu cầu tập trung xử lý các dự án, công trình tồn đọng, kéo dài theo phương châm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; đồng thời yêu cầu cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu thực hiện nghiêm các chỉ đạo, kết luận của Trung ương, Tỉnh ủy và Ban Chỉ đạo.

Lâm Đồng đang bước vào một không gian phát triển rộng lớn hơn, với những nguồn lực và yêu cầu mới. Trong điều kiện ấy, trao quyền chủ động cho cơ sở càng đòi hỏi kỷ cương phải được giữ chắc. Quyền hạn được trao phải đi cùng trách nhiệm, hành động được soi chiếu bằng kết quả, quyền lực được đặt trong khuôn khổ kiểm soát. Đó là thế “kiềng ba chân” trong tổ chức thực hiện: giao đúng việc tạo chuyển động, trao đúng quyền tạo chủ động, kiểm soát đúng lúc giữ cho mọi việc đi đúng hướng. Và khi mỗi cấp, mỗi ngành rõ việc, rõ quyền và rõ trách nhiệm, bộ máy có thêm sức bật để khơi thông nguồn lực, giải quyết “điểm nghẽn” và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển trên vùng đất mới.

(Còn nữa)

Hương Ly - Thân Thu Hiền - Viết Sung .