Sức bật mới cho hộ kinh doanh Lâm Đồng trong kỷ nguyên số

Hộ kinh doanh ngày càng tự tin hơn

Là đại lý kinh doanh tạp hóa hơn một thập kỷ, anh Lê Tiến Thành, xã Đức Lập (Lâm Đồng) đã quen với cách ghi chép doanh thu, chi phí bằng sổ tay và nộp thuế theo phương thức khoán.

Từ tháng 6/2025, cơ sở kinh doanh của anh chủ động chuyển sang kê khai. Quá trình chuyển đổi buộc anh phải thay đổi cách thực hiện nghĩa vụ thuế. Đáng nói hơn, anh phải làm quen và thành thạo thêm các ứng dụng hóa đơn điện tử, phần mềm bán hàng và quản lý doanh thu bằng dữ liệu.

Theo anh Lê Tiến Thành, việc thực hiện theo quy định mới buộc mình phải chuyển thói quen ghi chép từ sổ tay cá nhân sang phần mềm điện tử. Với một hộ kinh doanh nhỏ, những công cụ số tưởng như đơn giản này lại giúp hình thành cách quản lý bài bản hơn, từ đó kiểm soát được doanh thu và chi phí.

“

Doanh thu được ghi nhận đầy đủ, hàng hóa được kiểm soát, giao dịch có dữ liệu. Quan trọng nữa là chủ hộ có thể theo dõi tình hình kinh doanh thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm như trước đây.

Anh Lê Tiến Thành, xã Đức Lập, Lâm Đồng

Ở chiều ngược lại, thương mại điện tử đang mở thêm dư địa để hộ kinh doanh lớn lên. Tại cửa hàng thời trang Helly, đường Đào Duy Từ, xã Đức Trọng (Lâm Đồng), việc đẩy mạnh livestream, bán hàng trên nền tảng số giúp đơn hàng online chiếm khoảng 50% doanh thu.

Theo chị Nguyễn Phương Ly, quản lý cửa hàng, thương mại điện tử vừa giúp cửa hàng mở rộng khách hàng ngoài địa bàn, vừa giúp cơ sở nắm bắt phản hồi, thị hiếu để điều chỉnh kinh doanh.

Thực tế, qua nắm bắt tâm lý các hộ kinh doanh, kinh tế số giúp mở rộng thị trường và hỗ trợ quản lý hàng hóa, doanh thu, dòng tiền... Khi quy mô càng lớn càng đòi hỏi hộ kinh doanh chuyển sang phương thức vận hành bài bản, tạo tiền đề tiến tới mô hình doanh nghiệp.

Tại Lâm Đồng, những năm gần đây đã xuất hiện những hộ kinh doanh lựa chọn bước chuyển này. Bà Hoàng Phương Anh, Giám đốc Công ty TNHH Thảo Nguyên, phường Lâm Viên - Đà Lạt chia sẻ, cơ sở kinh doanh của bà đã chuyển thành doanh nghiệp từ đầu tháng 10/2025.

"Sau chuyển đổi, chúng tôi được hưởng chính sách ưu đãi thuế đối với doanh nghiệp mới thành lập. Doanh nghiệp thuận lợi hơn khi giao dịch với đối tác, khách hàng nhờ hệ thống hóa đơn, chứng từ chuyên nghiệp”, bà Phương Anh chia sẻ.

"Tiếp sức" cho hộ kinh doanh chuyển đổi

Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính Lê Bình Minh, chuyển đổi lên doanh nghiệp không nên được nhìn nhận đơn thuần là thay đổi tên gọi hay tư cách pháp lý. Bởi vì, khi đã có dữ liệu doanh thu, chi phí, hàng tồn kho, xuất hóa đơn điện tử, thanh toán số, phần mềm quản lý... hộ kinh doanh đã từng bước hình thành những yếu tố nền tảng của quản trị doanh nghiệp.

Đây là lợi thế để tiếp tục mở rộng sản xuất, tuyển thêm lao động, xây dựng thương hiệu, ký kết hợp đồng lớn và tiếp cận tín dụng.

Đứng về góc độ ngành thuế, ông Trần Văn Long, Trưởng Thuế tỉnh Lâm Đồng nhìn nhận, nền tảng để hộ kinh doanh nâng cao tính minh bạch, từng bước chuẩn hóa hoạt động đang dần rõ rệt. Điều đó được minh chứng qua việc chuyển từ phương thức thuế khoán sang kê khai, cùng với ứng dụng hóa đơn điện tử và các giải pháp số...

Đến hết tháng 7/2026, tỷ lệ cài đặt eTax Mobile của hộ kinh doanh trên địa bàn Lâm Đồng đã vượt 75%. Việc ghi nhận doanh thu, giao dịch và dòng tiền bằng dữ liệu cũng giúp hộ kinh doanh có cơ sở hơn khi làm việc với ngân hàng, tiếp cận tín dụng và mở rộng quy mô.

“

Cơ quan Thuế tỉnh xác định tiếp tục kết nối dữ liệu với các nền tảng thương mại điện tử và đơn vị liên quan, tạo điều kiện để hộ kinh doanh phát triển ổn định, nâng tầm lên doanh nghiệp.

Trưởng Thuế tỉnh Lâm Đồng Trần Văn Long

Để giúp hộ kinh doanh tự tin phát triển thành doanh nghiệp, các ngành, địa phương tại Lâm Đồng đang thúc đẩy hộ kinh doanh tiếp cận công cụ số. Từ việc hình thành các khu chợ, tuyến đường không dùng tiền mặt đến hướng dẫn, ký cam kết tiếp cận với các công cụ số được đẩy mạnh.

Tuy nhiên, một thực tế nhìn nhận là từ “hộ kinh doanh số” đến doanh nghiệp số vẫn cần một bước chuyển về tư duy. Không phải cứ có mã QR, bán hàng trên mạng hay sử dụng hóa đơn điện tử là có thể trở thành doanh nghiệp.

Điều quan trọng hơn là chủ hộ phải biết sử dụng dữ liệu để quản trị, xây dựng thương hiệu, chuẩn hóa sản phẩm. Việc kiểm soát chi phí, mở rộng thị trường và tổ chức lại hoạt động khi quy mô tăng cần cập nhật, thay đổi kịp thời.

Trong bối cảnh bỏ thuế khoán, thương mại điện tử phát triển, yêu cầu minh bạch ngày càng cao, kinh tế số đang trở thành “bệ phóng” giúp hộ kinh doanh nâng tầm phương thức vận hành. Khi đủ năng lực, chuyển lên doanh nghiệp không đơn thuần dừng lại ở thủ tục, mà là sự phát triển để hòa nhập sâu hơn vào thị trường hàng hóa.