Ứng dụng công nghệ vào kể câu chuyện văn hóa Lâm Đồng

Các đồng chí: Lưu Văn Trung, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Lâm Đồng; Đinh Văn Tuấn, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì hội nghị.

Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng hiện lưu giữ hơn 45.000 hiện vật, di vật và cổ vật, trong đó có 3 bảo vật quốc gia, gồm: Đàn đá Đắk Sơn, Linga vàng Pô Dam và Tượng Avalokitesvara Bắc Bình. Đây là nguồn tư liệu quan trọng phục vụ bảo tồn, giới thiệu các giá trị lịch sử, văn hóa của địa phương, tổ chức hoạt động giáo dục, nghiên cứu và trải nghiệm.

Đối với Khu liên hợp Bảo tàng, Thư viện và Công viên tại phường Bắc Gia Nghĩa, công trình đã được khánh thành cuối tháng 7/2026, dự kiến bàn giao cho Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp nhận, quản lý, khai thác.

Tuy nhiên, dù khối bảo tàng được xây dựng khang trang, hiện đại, nội dung trưng bày, thiết kế mỹ thuật và hệ thống kho bảo quản chưa được đầu tư đồng bộ. Vì vậy, bảo tàng chưa thể mở cửa phục vụ khách tham quan thường xuyên.

Để hoàn thiện công năng công trình, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất đầu tư giai đoạn 2 dự án trưng bày bảo tàng tại khu liên hợp, với tổng mức đầu tư dự kiến 85 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2027 - 2028. Phạm vi đầu tư gồm: xây dựng nội dung khoa học, kịch bản trưng bày, thiết kế nội thất, trang thiết bị trưng bày và bảo quản hiện vật; ứng dụng công nghệ tương tác, xây dựng cơ sở dữ liệu số.

Nội dung trưng bày được định hướng theo chủ đề “Lâm Đồng - Bản giao hưởng xanh”, kết nối các giá trị địa chất, cảnh quan, lịch sử, khảo cổ, âm thanh và văn hóa cộng đồng. Bảo tàng dự kiến tổ chức thành 5 không gian gồm: Không gian dẫn nhập; Công viên Địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông - Xứ sở của những Âm điệu; Bảo tàng âm thanh - Bản giao hưởng của Làn gió mới; Di sản văn hóa - Sáng tạo xanh; Lâm Đồng - Chạm vào mạch nguồn di sản.

Các hình thức như: bản đồ số, mô hình 3D, thực tế ảo, thực tế tăng cường và trải nghiệm âm thanh được đề xuất nhằm giúp công chúng trực tiếp khám phá, tương tác với di sản. Theo kế hoạch dự kiến, dự án sẽ bàn giao, đưa vào sử dụng tháng 12/2028.

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Lưu Văn Trung, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Lâm Đồng đề nghị việc xây dựng nội dung, tổ chức trưng bày bảo tàng phải liền mạch, sinh động, phù hợp với xu thế của thời đại. Các hiện vật cần được lựa chọn, sắp xếp hợp lý, có sự kết nối để chuyển tải rõ câu chuyện văn hóa đến khách tham quan.

Với đặc điểm Lâm Đồng có 49 dân tộc cùng sinh sống, đồng chí Lưu Văn Trung lưu ý cần lựa chọn, giới thiệu những tinh hoa văn hóa tiêu biểu của các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Quá trình thực hiện phải tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, thiết kế phần mềm trình chiếu, giới thiệu văn hóa, đời sống của từng dân tộc, tạo điều kiện để du khách chủ động tìm hiểu theo nhu cầu. Cách thức cung cấp thông tin cần trực quan, sinh động, giúp khách tham quan tiếp cận được nhiều nội dung về văn hóa, đời sống trong thời gian ngắn nhất.

Đồng chí Lưu Văn Trung nhấn mạnh, cần đặt mình vào vị trí của du khách để thiết kế câu chuyện văn hóa, từ lựa chọn nội dung đến tổ chức không gian và phương thức trải nghiệm. Cùng với hoạt động trưng bày, cần tính toán các hạng mục phục vụ nhu cầu ăn uống, sinh hoạt của khách tham quan, bảo đảm thuận tiện trong quá trình sử dụng, khai thác công trình.

Về nguồn lực, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Lưu Văn Trung đề nghị rà soát các nguồn vốn đầu tư cho công nghiệp văn hóa để xem xét bố trí phù hợp. Việc đầu tư cần bám sát xu thế phát triển, gắn nội dung trưng bày với ứng dụng công nghệ và nhu cầu tiếp cận thông tin, trải nghiệm văn hóa của công chúng.

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Văn Tuấn ghi nhận nỗ lực của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong xây dựng phương án vận hành, khai thác các thiết chế văn hóa; đồng thời đề nghị tiếp tục nghiên cứu, tính toán kỹ lưỡng để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả khai thác lâu dài.

Đối với Bảo tàng, đồng chí Đinh Văn Tuấn yêu cầu xây dựng phương án trưng bày xuyên suốt, cụ thể hóa nội dung theo từng phòng, từng không gian; sắp xếp hiện vật, thông tin khoa học, hấp dẫn, gắn với đẩy mạnh số hóa để nâng cao trải nghiệm của khách tham quan. Với thư viện, cần chú trọng thiết kế không gian thuận tiện, tạo sức hút để đông đảo bạn đọc đến khai thác, sử dụng.

Đồng chí Đinh Văn Tuấn đề nghị nghiên cứu phương án xã hội hóa phù hợp, tăng cường kết nối giữa Bảo tàng, Thư viện và Công viên nhằm phát huy hiệu quả tổng thể của khu liên hợp tại Bắc Gia Nghĩa.

Việc hoàn thiện phương án đầu tư phải gắn với tổ chức vận hành, khai thác, qua đó phát huy giá trị các thiết chế văn hóa, di sản của địa phương, tạo thêm không gian sinh hoạt cộng đồng và sản phẩm tham quan, trải nghiệm, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Lâm Đồng.